Marten Toonder, een heer vertelt

Misschien wist je het nog niet, maar we leven momenteel in het Marten Toonderjaar. De enige striptekenaar die tot de Nederlandse literatuur wordt gerekend verdient dit eerbetoon en de mens Marten Toonder verdient het nog veel meer. In ‘Marten Toonder, een heer vertelt’ lees je de betekenisvolle gesprekken die Robin Lutz met hem voerde kort voor zijn dood in 2005.

Ook ik had de eer om de oude Toonder te ontmoeten. Met zijn trotse, borstelige wenkbrauwen en zijn lage bromstem vond ik hem de uitstraling hebben van een vriendelijke, wijze tovenaar. We praatten over de ziel (of "de eeuwigheid" zoals Toonder het noemde) die in alles wat leeft besloten ligt en over het licht en de schaduw dat een plek heeft in elk mens. "God omvat ook de schaduw," zei hij, "omdat God alles is." En: "Duisternis kun je niet met duisternis opheffen, maar wel met licht."

Met mildheid en begrip naar je eigen donkere plekken kijken en ze helen met je eigen licht; dat is wat Marten Toonder voorstelt. Vooral niet ze onder het tapijt schuiven omdat ze niet bij je ideale zelfbeeld passen. Bovendien: dat wat wij beschouwen als kwaad hoeft dat niet te zijn. "Een kwaad kan een goed blijken te zijn," zegt hij in het interviewboek. Neem de dood. Dat is niet het einde, maar een nieuw begin. "Mijn leven is zitten in een hoek en wachten tot het licht aangaat," zegt hij daarover op 93-jarige leeftijd. Meneer Toonder zit nu – ik twijfel er geen moment aan – te genieten in de gouden gloed van het volle licht.

'Marten Toonder, een heer vertelt’, Robin Lutz, Synthese, € 24,50, ISBN 9789062710484.

Tekst: Susan Smit