‘Word je er blij van?’ Die vraag moesten we van opruimgoeroe Marie Kondo stellen bij het uitmesten van onze kledingkast, maar het is ook een goede leidraad voor het inpakken van je koffer. Want wat voelt dat eigenlijk lekker licht, een vakantie met minder spullen. 

Er zijn twee types vakantiegangers. Het ene type komt vrolijk op Schiphol aan met een lichtgewicht rugzakje. Het andere type fronst en vraagt zich af waar type A haar bagage heeft gelaten – zelf met een grote, stampvolle rolkoffer aan de hand. Als jij dat laatste type bent, is er goed nieuws: ook jij kunt minimalistisch op vakantie. En het is verrassend leuk.

Les 1: neem rustig de tijd om in te pakken. Dan heb je niet de neiging om als een razende Roeland van alles in je koffer te mikken (want ‘volgens mij vergeet ik van alles!’), maar maak je bewuste keuzes. En dat is ook nog eens vele malen rustgevender, kunnen we verklappen.

Drie belangrijke vragen

De essentials zijn makkelijk. Je geld, telefoon, oplader en paspoort heb je sowieso nodig. Daarna kom je al gauw op een glijdende schaal terecht. Vraag jezelf daarom bij ieder kledingstuk of voorwerp drie dingen af:

  1. Word ik er echt blij van?
  2. Is het gewicht het me waard (of is het te zwaar)?
  3. Is het multifunctioneel?

Welke kleding heb ik nodig?

Het maakt uiteraard nogal uit of je gaat bergbeklimmen, aan het strand gaat liggen of een roadtrip gaat maken. Maar in het algemeen kun je met dit lijstje kleding overal uit de voeten.

Kies kleding die goed bij elkaar past (lekker basic) en prettig zit. Als je zorgt dat je een kleine flacon wasmiddel bij je hebt, heb je maar weinig kleding nodig: je kunt dan elke paar dagen wassen. Dat scheelt enorm veel gewicht. En kies voor goede, natuurlijke materialen. Een trui van merinowol is bijvoorbeeld erg prettig: warm en goed bestand tegen geurtjes.

Welke toiletspullen neem ik mee?

Best een leuke uitdaging, om je verzorging basic te houden (en toch te zorgen dat je niets mist). Uiteindelijk zijn er maar een paar producten echt essentieel:

Wil je écht lichtgewicht reizen en hou je van een experimentje? Er bestaat een multifunctioneel product dat fungeert als tandpasta, zeep én shampoo, in bijvoorbeeld pepermuntgeur /-smaak. Inderdaad: wauw. Verder is het slim om je shampoo en zeep over te gieten in kleine reisflesjes. En je make-up dan? Je kunt het natuurlijk eens zonder proberen. Maar het is ook een leuke uitdaging om je te beperken tot de drie belangrijkste dingen. Daar kom je vaak een heel eind mee.

Welke ‘leuke dingen’ neem ik mee?

Minimalistisch reizen is fijn, maar je hoeft jezelf natuurlijk niet alles te ontzeggen. Er zijn een paar dingen die een reis heel veel prettiger kunnen maken. Met een paar oordopjes kun je je, waar je ook bent, altijd even afsluiten van je omgeving. Fijn in het vliegtuig of een druk hostel.

Hou je van lezen, dan is een e-reader zijn gewicht in goud waard. Heb je er geen? In Engelssprekende landen (of landen met veel Engelstalige toeristen) kun je je leeshonger prima stillen met boeken die door andere vakantiegangers zijn achtergelaten. Tegenwoordig hebben de meeste hotels en hostels wel een plankje met boeken.

Bon voyage!

Meer lezen over vakantie?

Zo lukt het jou ook om stressvrij vakantie te vieren.

In drukke tijden kun je soms verlangen naar een hele dag – of liefst een hele week – helemaal niks. Het lijkt alsof je de buitelende gedachten in je hoofd pas stil kunt leggen als je een zee van tijd hebt. Goed nieuws: ontspannen kan al in vijf minuten.

Focus op je ademhaling

Aandachtig ademhalen heeft meteen invloed op hoe je je voelt. Door vanuit je buik te ademen, voel je de spanning uit je lichaam verdwijnen. Ga lekker zitten, of liggen op een yogamatje – net wat je prettiger vindt. Leg een hand op je buik, leg de andere hand op je borst. Adem diep in door je neus. Voel hoe je hand daarbij iets opgetild wordt, doordat je buik bolt. Adem uit door je mond, waarbij je je lippen een beetje tuit, en voel hoe je buik weer zakt. Herhaal de oefening een keer of 10, neem er rustig de tijd voor.

Eventjes de mat op

Natuurlijk mag yoga niet ontbreken in dit rijtje. Een toegankelijke yogahouding die je helpt te ontspannen, is de kindhouding (balasana). Ga zitten op je knieën (voelt dat onprettig, dan kun je een handdoek tussen je hielen en je billen plaatsen). Houd je knieën tegen elkaar aan of iets uit elkaar, en zorg dat je rechtop zit. Buig dan naar voren vanuit je heupen. Leg je voorhoofd op de grond (of op iets zachts, zoals een dekentje) en plaats je armen naast je lichaam. Sluit je ogen, adem diep in naar je buik en langzaam uit. Laat je lichaam helemaal ontspannen. Kom dan na een tijdje weer omhoog, en ga comfortabel rechtop zitten.

Dance to the music

Ontspannen hoeft niet altijd op een kussentje in stilte, het kan ook met de volumeknop op 10. Geef toe: is het wel eens voorgekomen dat je je níet beter voelde nadat je een potje had staan swingen op je favoriete muziek? Hetzelfde geldt voor intens luisteren naar een prachtig klassiek stuk. Als je erover nadenkt is het echt een beetje magisch, wat muziek in een paar minuten met ons kan doen.

Beeld: fotografie door Saskia van Osnabrugge, styling door Annemieke Paarlberg

Meer lezen over ontspanning?

Zo kom je in een mum van tijd tot rust – ook als je een druk bestaan hebt.

Zelfs een zenmonnik kan last hebben van stress. Paul Loomans bedacht er iets op. Hij vertelt over zijn methode tijdsurfen, die je helpt op een ontspannen manier met tijd om te gaan.

Jaren geleden had zenmonnik Paul Loomans drie to-do-lijstjes: een voor zijn gezin en twee voor zijn beide banen. Hij probeerde het lijstjessysteem steeds perfecter te krijgen, maar werd er niet minder gestrest van. Totdat hij zich afvroeg of hij, ondanks alle drukke bezigheden, ook vanuit rust zou kunnen functioneren. Vanaf dat moment schreef hij niets meer op, maar ging de activiteiten die hij wilde doen visualiseren. Zo ontdekte hij dat zijn intuïtie hem leidt, zonder dat hij daar nog lijstjes voor nodig heeft. Tijdsurfen, noemt hij dat.

Blijft de afwas niet staan als ik tijdsurf?

‘Nee hoor. Integendeel. De afwas is een uitgelezen moment voor een ‘witje’. Het is een term die ik heb geleend uit de theaterwereld. Het benoemt de stilte tussen twee teksten. Binnen tijdsurfen is een witje een handeling waarbij je even afstand neemt: je doet de afwas, zet een kopje thee. Je bent korte tijd niet gefocust. In die ontspanning gebeurt van alles. Je mijmert wat, spreekt je creativiteit aan, er ontstaan ideeën. Daarnaast verwerk je wat er is gebeurd en bereid je je voor op wat gaat komen. Door de computer hebben we de neiging non-stop door te gaan, om zelfs onze ontspanning achter het scherm te zoeken. Dat is niet gezond. Afhankelijk van de persoon heeft de geest na ongeveer dertig tot zestig minuten behoefte aan een moment van rust en het lichaam verlangt naar bewegen.’

Je bent zenmonnik, hoe zien we dat terug bij het tijdsurfen?

‘Vooral bij de tweede pijler van tijdsurfen: aandacht. Vaak doen we onze bezigheden gehaast. Snel doorrennen om op tijd klaar te zijn voor een volgende activiteit. We waarderen taken ook verschillend. Koken zou leuker zijn dan afwassen en we denken dat reizen alleen maar is om van A naar B te komen. Zo ben je steeds bezig met wat straks komt, in plaats van wat nu is. Zenmeditatie beoefenen is telkens terugkeren naar nul. ‘Doe er niets mee’ is wat we in de tempel meekrijgen bij de meditatie. Je zit en mediteert, keert terug naar de bron. Dat is genoeg. Ook bij tijdsurfen geef je je over aan het moment. ‘Sta stil bij wat je doet’ is een belangrijke aanwijzing. Je aanvaardt de handeling zoals deze is, zonder oordeel. Dat wat je doet, is de hoofdrolspeler van het moment. Wanneer je de bezigheid van het moment volledig aanvaardt, je er helemaal aan wijdt, ontstaat aandacht, concentratie, en daardoor rust.’

Welke eerste stap kan ik zetten om tijdsurfer te worden?

‘Stop met multitasken. Het is een illusie dat we onze aandacht op meerdere zaken tegelijk kunnen richten. Doe wat je doet ná elkaar, in plaats van naast elkaar. Je zult merken dat het opvolgen van de aanwijzingen je weinig discipline kost. Het zal natuurlijk en vertrouwd voelen. Tijdsurfen is een ontdekkingsreis die je laat vertrouwen op de kennis in jezelf. Jij weet uiteindelijk het best wat goed voor je is, hoe je vanuit rust met jezelf, met je tijd om wilt gaan.’

Meer lezen over het creëren van rust?

Met deze tips vind je rust in de chaos van alledag.

Omdat je bij de eerstvolgende snif in wanhoop het huis verlaat. Omdat hij of zij alles al geprobeerd heeft (of juist niet – want al die middeltjes ‘doen toch niks’. Grrrr). Of omdat je hem of haar toch wel echt heel zielig vindt.

Zelf hooikoorts hebben is supervervelend – maar samenleven met iemand die de hele dag last heeft van dikke ogen, doorlopend niest en snottert is ook geen pretje. De hooikoortsperiode kan nog wel even duren, dus is het handig om te weten hoe je het lijden de komende tijd een beetje voor hem of haar kunt verlichten (en voor jezelf).

Neem ’t serieus

Als je er zelf geen last van hebt, kan iemand anders’ hooikoorts je op je zenuwen gaan werken. Want hallo, waarom neemt hij of zij niet gewoon een pilletje? Is het nu nog niet over? Maar hooikoorts kan echt supervervelend zijn – en heel vermoeiend, zeker op warme dagen – en de middeltjes werken niet bij iedereen even goed. Reden genoeg dus om begripvol te zijn en je zegeningen te tellen dat het jou niet treft.

Download een app

Hooikoortsweerbericht (hier voor iPhone, hier voor Android) en Hooikoortsradar zijn twee handige gratis apps waarmee je een paar dagen vooruit kunt kijken: welke pollen bloeien er, wat dwarrelt er allemaal door de lucht? Als je weet op welke pollen je lief sterk reageert, kun je daar dus rekening mee houden.

Leg theezakjes in de koelkast

Grappige grootmoederstip die echt schijnt te werken: leg gebruikte theezakjes in de koelkast. Ze kunnen verkoeling bieden aan geïrriteerde ogen. Een nat washandje helpt ook.

Vermijd irriterende stofjes

Logisch dat je de pollen beter zoveel mogelijk kunt vermijden, maar er zijn ook andere stofjes waar je beter met een boog omheen kunt lopen. Sla je parfum even over, blijf uit de buurt van sigaretten- en barbecuerook en uitlaatgassen.

Zoek de zee op

Aan zee hebben veel mensen minder last van pollen. Logisch ook wel, met al dat zand en in verhouding weinig groen (het bos is een minder goed idee).

Doe de ramen overdag dicht

Frisse lucht is hartstikke lekker op warme dagen – behalve voor hooikoortspatiënten. Alle pollen komen dan namelijk gezellig naar binnen gevlogen. Wil je je partner een plezier doen, houd dan de ramen overdag dicht. ’s Ochtends vroeg en ’s avonds laat is de pollenconcentratie lager, dan kun je de boel dus laten doorwaaien.

Houd je slaapkamer fris

Hoe schoner je je bed in gaat, hoe minder last je sneezy bedgenoot van zijn of haar allergie heeft. Ga dus lekker samen douchen voor het slapengaan – daar heeft je lief vast geen bezwaar tegen. Vergeet niet je haar te wassen, daar kunnen pollen in blijven hangen. Regelmatig je slaapkamer stofzuigen (niet vlak voor je gaat slapen) en wat vaker je beddengoed wassen helpt ook.

Meer lezen over hooikoorts?

Zo verminder je hooikoorts met mindfulness.

Het nest waarin je geboren bent, heeft je gevormd. Dat is een waarheid als een koe. Maar wist je ook dat je, door de juiste vragen te stellen over jouw familiegeschiedenis – zelfs over je grootouders en overgrootouders – jezelf veel beter kunt leren begrijpen?

Ook als je je ouders, broers of zussen soms wel achter het behang kunt plakken, en zelfs wanneer je geen contact meer met ze hebt, blijft het een feit dat je deel uitmaakt van een unieke groep mensen. Die groep heeft zo z’n eigen gebruiksaanwijzing, met regels, voorkeuren, herinneringen en eigenaardigheden. En die gebruiksaanwijzing heeft jou mede gemaakt tot wie je bent.

Elk huisje heeft z’n kruisje

In haar boek ‘Het zit in de familie’ zet de Duitse psychologe en relatie- en familietherapeute Sandra Konrad uiteen waarom je familiegeschiedenis zoveel invloed heeft op wie je bent. Die invloed gaat ver terug: zelfs tot je overgrootouders en daarvóór. Heb je verdriet (gehad) om dingen die in je familie gebeurd zijn? Laat één ding dan een troost voor je zijn: ‘Een volkomen ongeschonden familie bestaat niet’, schrijft Konrad.

Als je wilt begrijpen wat jou verbindt met je familie (of juist waarom je afstand probeert te houden), wat jou gevormd heeft, welke verwachtingen je ouders van je hadden en waarom, en waar je gevoelig voor bent, dan raadt ze je aan ‘op reis’ te gaan naar het verleden. Zo vind je jouw familiepatroon.

Op reis naar het verleden

Je begint de reis bij jezelf, en gaat dan steeds verder terug. Wat is belangrijk voor je in het leven, wat zijn jouw waarden? Volgens welke stelregels heb je grote beslissingen genomen (verhuizen, werk kiezen, een partner)? Op welke vlakken zijn je ouders tevreden met jou, en op welke vlakken niet? Zie je overeenkomsten tussen de manier waarop jij je leven leidt, en hoe een van je ouders dat doet? Is er iets waar je mee worstelt in je leven, en hoe hangt dit samen met je verleden en je familie?

Als je de waarden van jouw familie kunt formuleren, ontdek je ook welke verwachtingen ze van jou hadden. Onbewust gaven ze je misschien een opdracht mee, bijvoorbeeld om iets te doen wat een van hen graag gewild had, of om een bepaalde rol in het gezin te vervullen (de clown, als jongste kind, die lucht in het geheel bracht, of juist de verantwoordelijke oudste zoon of dochter).

Vind je het lastig om al die informatie een plek te geven, pak dan een vel papier en teken een familiediagram. Schrijf bij ieder familielid een paar zinnen over wie hij of zij is, waar hij van droomt, wat zijn overtuigingen zijn, wat zijn grootste moeilijkheid was en wat zijn grootste geluk. Hoe meer je weet, hoe helderder je ziet uit welk nest jij kwam. Daar zal misschien best eens een traan bij vloeien, of veel meer dan een. Maar Konrad is er na jarenlange ervaring in haar praktijk van overtuigd: wat je weet over je familie en jezelf kan je alleen maar helpen om te groeien.

Meer lezen over jouw familiepatroon?

Sandra Konrad, Het zit in de familie. Hoe we ons kunnen bevrijden van negatieve invloeden vanuit de familie. Uitgeverij Juwelenschip.

Als je avond aan avond aan de buis gekluisterd zit voor een spannende serie als Narcos, The Bridge of Homeland, zie je heel wat gewelddadige types langskomen. Wat doet dat eigenlijk met een mens? Krijg je daardoor meer begrip voor agressie, voor liegen, of voor criminaliteit?

Verrassend genoeg blijkt het juist niet zo te werken. Je wordt wel empathischer door je te verplaatsen in slechteriken, maar je morele kompas (of je in staat bent goed en kwaad te onderscheiden) wordt er juist sterker door. Ook leer je jezelf er beter door kennen.

Kijken naar een maffiabaas

Dat alles blijkt uit onderzoek van communicatiewetenschapper Merel van Ommen. Zij onderzocht welk effect het op verschillende groepen mensen heeft om te kijken naar The Sopranos (over een maffiabaas), Dexter (over een seriemoordenaar), Gossip Girl (over roddel en intriges onder een groep jongeren) en House M.D. (over een verslaafde arts). Ze keek de series samen met gedetineerden, artsen, politiemensen en studenten.

Meevoelen met dilemma’s

In een interview met de Volkskrant vergeleek Van Ommen het kijken naar series over ‘immoreel gedrag’ met het spelen van gewelddadige games. Ook daarvan werd lange tijd gedacht dat het zou leiden tot meer gewelddadig gedrag. Net als bij die games, is de link bij televisie kijken en ‘slecht’ gedrag niet zo duidelijk te leggen. ‘Deze series dagen de kijker uit om mee te voelen met ingewikkelde dilemma’s van een verslaafde arts of een maffiabaas die verraden wordt. Ze zetten het publiek aan om voor zichzelf te denken, omdat de normen en waarden die van hogerhand zijn opgelegd hier even niet gelden.’

Hoe ouder, hoe genuanceerder

Hoe ouder de kijkers zijn, hoe genuanceerder ze kijken naar morele kwesties. Wat goed is en wat kwaad, ligt in de ogen van oudere kijkers minder zwart-wit. Volgens Van Ommen kunnen series met complexe personages (die goede én slechte kanten hebben), je stimuleren om jezelf beter te leren kennen en je moreel te ontwikkelen.

Meer lezen over series en films?

Dit zijn 5 spirituele films die je laten zien waar het écht om draait in het leven.

Aardig, integer, behulpzaam – er is niemand die dat níet wil zijn. Allemaal streven we ernaar een goed mens te zijn. Maar heel hard proberen helpt niet, blijkt uit onderzoek.

Je zou denken dat bewust je best doen om goed te zijn voor anderen, ertoe leidt dat je inderdaad steeds hartelijker, liever en integerder bent. Sociaal psycholoog Dolly Chugh deed er onderzoek naar. Wat blijkt: dan maken we juist meer fouten.

In de verdediging

Iedereen verstaat iets anders onder ‘een goed mens zijn’, maar allemaal vinden we het belangrijk om onszelf zo te kunnen zien. ‘Morele identiteit’, noemt Dolly dat. Als iemand ons aanspreekt op ons gedrag -een misplaatst grapje, een te grote uitgave voor ons werk- dan voelen we ons rot en zijn we geneigd in de verdediging te schieten. Want, hallo, we doen toch ook allemaal goede dingen? Zo beschermen we onze morele identiteit.

Hoe hard we ook streven naar goed gedrag, toch maken we fouten. Dat heeft ermee te maken dat heel veel processen in onze hersenen onbewust plaatsvinden. Er komen ieder moment 11 miljoen (!) informatiedeeltjes binnen, waarvan we er maar 40 bewust kunnen verwerken. Ook al willen we helemaal geen seksistische, racistische of andere ‘slechte’ dingen denken, soms gebeurt dat onbewust.

Onbewuste associaties

Chugh illustreert dat met een mooi voorbeeld. Natuurlijk ziet ze zichzelf niet als een racist. Maar toch wordt ze er op een dag door haar studenten op aangesproken dat ze vaak de namen van twee studenten met elkaar verwart – die helemaal niet op elkaar lijken, maar toevallig wel dezelfde huidskleur hebben. ‘Onze onbewuste associaties liggen vaak niet in lijn met onze bewuste overtuigingen,’ zegt ze.

Door koortsachtig te blijven streven naar Goed Gedrag en in de verdediging te schieten als we op minder charmant gedrag worden aangesproken, leren we niet, zegt Chugh. We kunnen de lat beter wat lager leggen, dan ontwikkelen we ons juist meer.

Soort-van-goed mens

Haar advies: laat het los. Verruim je definitie van ‘een goed mens’, en neem je voor om een good-ish (‘soort-van-goed’) mens te zijn. Zo’n mens accepteert van zichzelf dat hij fouten maakt, maar doet zijn best ervan te leren. Hoe meer oog je hebt voor je fouten (en hoe meer je die omarmt), hoe meer je groeit – en hoe aardiger, integerder, ‘beter’ je wordt.

Meer lezen over jezelf een beter mens maken?

Het helpt om elke dag even bij een van deze dingen stil te staan.

Even een dipje aan het einde van de dag, of juist omdat je toe bent aan vakantie? Vaak zoeken we naar middelen buiten onszelf (denk aan koffie drinken, sporten) om onszelf op te peppen. Maar probeer deze fijne methodes eens uit. Niks zo fijn als even een paar minuten aandacht aan jezelf te geven, om je daarna weer fit en vol energie te voelen. 

Borstelbeurt

Een borstelbeurt voor het hele lichaam is goed voor de doorbloeding. Het geeft je een stralende huid en een energiek begin van de dag. Gebruik een borstel met natuurlijk haar en gebruik hem droog, voordat je in bad of onder de douche gaat. Begin bij je voeten, maak kleine ronddraaiende bewegingen en werk zo via je benen, buik, borst en armen je hele lichaam af. Gebruik je een borstel met een lange steel, dan kun je ook je rug meenemen.

Frisse energiestroom

Ga rechtop op je stoel zitten en strek je rechterarm boven je hoofd, buig hem en breng je hand met de palm naar binnen achter je rug. Probeer nu met je linkerarm onderlangs je rug en met de palm naar buiten je rechterhand te pakken. Herhaal dit met je andere arm.

Je bent wat je eet

Heb je behoefte aan wat extra energie? Zet vis, noten, zaden, zuurkool, zuivel en/of granen op het menu. Alle zijn ze rijk aan tyrosine, dat in het lichaam wordt omgezet in noradrenaline, een stofje dat je tegelijkertijd een ontspannen en een actief gevoel geeft.

Orgaanmassage

Ga zitten op een stoel met een rechte rug. Zorg dat je enkels recht onder de knieën staan. Je handen liggen op je bovenbenen. Veer met kleine bewegingen op en neer op de zitting, alsof je loskomt van de stoel. ‘Groei’ een beetje, maar trek je schouders niet op. Ervaar de reactie langs de wervelkolom tot in je kruin en ervaar de sensatie in je buik: je organen krijgen alle ruimte en dat geeft nieuwe energie.

Wisselademhaling

Snuif nieuwe levensenergie op door afwisselend adem te halen door je linker- en je rechterneusgat. Plaats je rechter wijs- en middelvinger op je voorhoofd, je duim op je rechterneusvleugel en je ringvinger op je linkerneusvleugel. Druk nu je rechterneusgat dicht en haal adem door je linkerneusgat, druk vervolgens je linkerneusgat dicht en adem uit door het rechter en vervolgens weer in door het rechterneusgat. Blijf zo een tijdje afwisselen.

Meer lezen over het krijgen van meer energie?

Nooit meer moe: zo dicht je je energielekken.

Als meisje van acht had Mirella van Markus een helder, vanzelfsprekend beeld van de toekomst: leuke man, dito baan, twee kinderen. Toen ze ontdekte dat ze op vrouwen viel, leek die toekomst ineens onbereikbaar.

Het gebeurt patsboem, totaal onverwachts: verliefd op een meisje. Mirella – je kent haar misschien als tv-presentator – vindt het vreselijk, want verliefd worden op een meisje betekent lesbisch zijn, en dus afwijken van de standaard. Allerlei dingen waar ze altijd naar uit had gekeken, lijken ineens onmogelijk: kinderen krijgen, onopvallend zoenen op straat – en eigenlijk vooral ‘gewoon’ zijn.

Op zoek naar jezelf

Daarnaast raakt ze van haar verliefdheid ook nog eens totaal in de war. Want als ze niet van zichzelf wist dat ze op meisjes viel, wat weet ze dan nog meer niet? Wie is ze eigenlijk? ‘Alles lag ineens open. Ik moest op zoek naar mezelf.’

Mirella vindt antwoorden in een onverwachte hoek: bij wijlen filosoof Friedrich Nietzsche. Die zei dat ieder mens zelf vorm moet geven aan zijn eigen leven, vanuit zijn eigen diepste motivatie en naar zijn eigen maatstaven. En met vallen en opstaan. Mirella vertelt erover in haar talk op het Brainwash festival.

Het uitgaansleven in

‘Dat is wat ik moest gaan doen. Het was onvermijdelijk.’ Ze moet zichzelf opnieuw leren kennen, en dat kan niet door op haar kamer te blijven zitten: ze moet erop uit. Mirella duikt het uitgaansleven in, waar ze ziet dat lesbiennes er in alle soorten en maten zijn – niet alleen stoer en met kort haar, zoals haar schrikbeeld was, maar ook vrouwelijk en met make-up, zoals zij zelf. Ze kan er niet langer omheen: ja, ze valt op vrouwen, en dat zal ze moeten omarmen. ‘Amor fati, zegt Nietzsche. Heb uw lot lief. Heb dat wat onvermijdelijk is, lief.’

Dat is niet makkelijk – er is moed voor nodig. Wat vinden de mensen om haar heen ervan? Hoe ziet haar toekomst er nu uit? Niets is meer zeker, en dan geeft Nietzsche weer troost, die zegt dat je het leven moet nemen zoals het is, en het met open vizier tegemoet moet treden. Dat doet ze. ‘Dit was onvermijdelijk het pad dat ik moest gaan.’ Haar vrienden en familie reageren liefdevol, eind goed al goed, zou je denken.

Een nieuwe zoektocht

Maar als Mirella en haar vrouw een kind willen, gaat ze weer door hetzelfde proces heen. Biologisch is het onmogelijk om samen een kind te krijgen, dus is het dan wel de bedoeling? Wat voor gezin kunnen zij vormen, zo anders dan de families waar ze zelf uit komen? Hoe is het voor een kind om zonder vader op te groeien? Weer begint een zoektocht, en weer komt ze er sterker uit, door de raad op te volgen die Nietzsche meer dan een eeuw geleden al gegeven had. Ze onderzoekt haar pad en maakt de keuzes die haar hart haar ingaf. ‘Nu, jaren later, voelt het eigenlijk zoals ik me als achtjarig meisje had voorgesteld: heel vanzelfsprekend.’

Meer lezen over verliefdheid?

Zo word je veilig verliefd – zonder jezelf te verliezen.

Wat maakt jou jóu? Een goede psycholoog kan je, op basis van een heleboel karaktertrekken, zo in een categorie plaatsen.

Bijvoorbeeld in het hokje ‘introvert’ of ‘extravert’. Wat het verschil tussen die twee nou eigenlijk is? Hoogleraar psychologie Brian Little geeft in deze TED Talk een paar mooie voorbeelden. Neem nou seks: dat hebben extraverte mensen een stuk vaker dan introverte mensen, blijkt uit onderzoek. Of kijk in zijn zaal: degenen die vooraan zitten, zijn waarschijnlijk vaak extravert – de mensen op het balkon vermoedelijk introvert. En kort iemand na een paar ontmoetingen je naam al af, of geeft ie je een koosnaampje? Grote kans dat het een extravert persoon is.

Waar ga je voor door het vuur?

Best handig om mensen te kunnen categoriseren op basis van hun karakter, in elk geval voor een psycholoog. Maar zeggen die karaktertrekken nu alles over iemand? Beslist niet, zegt Little. Je kunt een persoon nooit helemaal definiëren op grond van extravert of introvert, neurotisch of stabiel, sociaal of niet zo sociaal. Sterker nog, volgens de psycholoog zijn het andere dingen die veel meer over je zeggen.

Het zijn juist die momenten dat je je even helemaal niet gedraagt zoals je normaal gesproken zou doen. Als je, als introvert mens, je stem luid en duidelijk laat horen omdat iemand van wie je houdt onrecht aangedaan wordt. Of, zoals Little zelf doet: als je op een podium enthousiast staat te vertellen en grappen maakt, terwijl je daar eigenlijk niet het type voor bent – gewoon omdat je dolgraag jouw mooie vak wilt delen. Die ‘kernprojecten’, zoals Little ze noemt, de dingen waarvoor je door het vuur gaat, díe zeggen veel over wie je bent.

Geef jezelf wat je nodig hebt

Tegelijkertijd pleit hij ervoor dat je goed weet wie je zelf bent. Als je een extravert persoon bent, zorg dan dat je jezelf geeft wat je nodig hebt – contact met andere mensen. Ben je introvert, gun jezelf regelmatig de tijd om even alleen te zijn.

Een aanrader, de talk van Brian Little, al was het maar om het einde van zijn verhaal – misschien wel de origineelste afsluiting van een lezing aller tijden.

Meer Happinez?