Ben jij een Stier, maar hou je helemaal niet van vaste routines, of ben je een Steenbok, maar totaal geen einzelgänger? Als je jezelf helemaal niet herkent in de omschrijving van jouw sterrenbeeld, kan het zijn dat daar een goede reden voor is.

Je herkent meer in je maanteken  

Niet alleen de positie van de zon op het moment dat je geboren werd zegt veel over jouw karakter, maar ook de positie van de maan. Behalve een zonneteken, heb je ook een maanteken – en in sommige gevallen zegt dat maanteken meer over je persoonlijkheid. Het maanteken symboliseert onbewuste behoeften en gevoelens, maar heeft ook te maken met de band van je moeder. Ontdek wat jouw maanteken over je zegt.

Je herkent meer in je ascendant

Bijna iedereen weet wel wat zijn ‘gewone’ sterrenbeeld is, zijn zonneteken. Minder bekend is dat de ascendant óók veel zegt over wie je bent. Je zonneteken slaat op de stand aan de hemel ten tijde van je geboorte, de ascendant is het sterrenbeeld dat in opkomst was aan de horizon op dat moment. Vandaar dat het ook wel je ‘rising sign’ wordt genoemd. Waar je zonneteken veel zegt over wie je ten diepste bent, gaat je ascendant meer over wie je zou willen zijn of hoe mensen je aan de oppervlakte zien. Volgens de dierenriem zeggen je zonneteken én je ascendant veel over wie je bent. Hier kun je je ascendant berekenen.


Je herkent meer in een ander sterrenbeeld

Als je kijkt naar het sterrenbeeld dat vóór het jouwe komt in de dierenriem, herken je daar dan meer in? Horoscopen baseren zich veelal op heel oude gegevens over de stand van de hemellichamen – vaak van wel drieduizend jaar geleden. Maar de stand van de maan en de zon zijn veranderd, en daardoor zijn de sterrenbeelden ook ‘vooruit bewogen’. Dat betekent dat jij je als Tweelingen misschien meer herkent in de omschrijving van de Stier, of als Maagd meer in Leeuw. Er zou zelfs een extra sterrenbeeld bij zijn gekomen: de Slangendrager, geboren tussen 29 november en 17 december.

Meer over astrologie?

De kerstvakantie is de ultieme periode om één op één tijd aan je kind te besteden. Zo zorg je voor quality time met je zoon of dochter.

Plan quality time in

Vakantie kan voorbij vliegen, maar gelukkig kun je dat gemakkelijk voorkomen. Plan nu alvast momenten in om alleen met je kind te besteden, en neem het net zo serieus als elke andere afspraak.

Samen de kerstboom optuigen

Gezellig en een mooi jaarlijks ritueel: versier samen de kerstboom. Hang de mooiste bal (of een zelfgeknutseld ornamentje van je zoon of dochter) er als laatste in.

Maak samen het kersttoetje

Of het voorgerecht, of bak koekjes. Samen koken is ontspannen (zonder tijdsdruk, tenminste) en leent zich perfect voor een goed gesprek. Je bent lekker bezig, en ondertussen komen de verhalen. En het is voor je kind heel leuk om iets samen met jou te maken.

Kijk een fijne kerstfilm

Je kind mag kiezen welke. Ja, ook als het voor de 123e keer Frozen is.

Doe spelletjes

Er is geen betere periode om ganzenbord, rummikub en kolonisten uit de kast te trekken. Of koop een mooi nieuw familiespel, en wijd het deze vakantie in.

Lees een kerstverhaal voor

Ook een mooie nieuwe traditie: een kerstverhaal om ieder jaar in deze periode voor te lezen. Kerstmis in de stal van Astrid Lindgren is een klassieker, net als Een kerstvertelling van Charles Dickens. Voor de hele kleintjes is er Kerstmis van Dick Bruna of Olivia helpt met kerst van Ian Falconer.

Bouw een hut

Sommige dingen vinden kinderen fantastisch om te doen, en ouders net wat minder. Probeer af en toe mee te gaan in de kinderfantasie. Haal oude lakens van zolder en bouw een hut van de eettafel en de stoelen, speel samen verstoppertje in het bos of vertoon je kunsten op de trampoline.

Meer Happinez?

Nu de buitenwereld wederom tot stilstand komt, kan het fijn zijn een grote schoonmaak te houden voor je mind en soul. Dat kun je in gedachten doen, maar ook heel praktisch. 

Weg met negativiteit

Een eeuwenoud ritueel om een ruimte te ontdoen van negatieve energie, is het branden van witte salie. Een mooie manier om symbolisch afscheid te nemen van alles wat je graag wilt achterlaten in het verleden. Heb je geen witte salie voorhanden, dan kun je ook palo santo (‘heilig hout’) gebruiken. Beide ruiken heerlijk.

Doe een winterschoonmaak

Niks voelt zo lekker als een nieuw begin zonder ballast. Verdeel je schoonmaak in ruimtes, zodat je gefocust werkt en één voor één in gedachten een kamer kunt afvinken. Kom je alleen aan de keuken toe, dan is dat ook prima: die ziet er in elk geval weer lekker blinkend uit.

Mediteer op dankbaarheid

Dankbaarheid is een belangrijk thema om je goed te voelen. Roep dit gevoel in je op met een eenvoudige meditatie. Ga op een fijn plekje zitten – in je favoriete stoel, op een kussentje op de vloer, in de vensterbank – en sluit je ogen. Een paar minuten lang probeer je je gedachten te richten op de dingen waar je dankbaar voor bent. Die gedachten hoeven niet heel precies te zijn – het kan gaan om gebeurtenissen die je je herinnert als waardevol, maar ook aan eenvoudige momenten (die middag in het bos, toen plots de zon doorkwam) of mensen die je een fijn gevoel hebben gegeven. Probeer het gevoel even vast te houden.

Maak een dankbaarheidsboek

Dat brengt ons bij een mooie traditie om mee te beginnen: schrijf op waar je op dit moment allemaal dankbaar voor bent. Wat heeft het leven je gebracht? Welke lessen heb je geleerd, welke mensen hebben je iets gegeven? Pak er een mooi schrift (versier het met mooie handgeschreven letters, linten of wat je maar wilt) en doop het om tot dankbaarheidsboek. Elk jaar (of elke maand, net wat je wilt) voeg je een ‘hoofdstuk’ toe, en kun je weer leren van vorig jaar / vorige maand.

Kledingkast opruimen

Weinig dingen geven zo’n lekker opgeruimd gevoel als een pas uitgedunde kledingcollectie, dat had goeroe Marie Kondo goed gezien. Werp een kritische blik in je kast, en doe dat per afdeling: eerst je truien, dan je shirts, en zo verder (om te voorkomen dat je er kriskras doorheen gaat en het overzicht kwijtraakt).

Meer lezen?

Kerst is hét moment om dankbaarheid te delen en mooie herinneringen te maken met je gezin of huishouden. Deze vijf moderne dankbaarheidsrituelen helpen je daarbij. 

1. Dankbaar voor de kinderen

Kerst is een mooi moment om je kinderen te leren over dankbaarheid, maar ook om te laten zien dat je hén dankbaar bent. Vertel ze bij het eten dat je blij bent dat ze er zijn, en bedank ze voor de kleine dingen die ze vandaag gedaan hebben: dat je zoon heeft meegeholpen de tafel te dekken, dat je dochter heeft geholpen met het toetje.

2. Dankbaarheid om op te hangen

Neem een grote ronde ring van metaal of hout, en hang er (eucalyptus)blaadjes aan. Maak kaartjes van stevig karton waar het hele gezin op schrijft waar-ie dankbaar voor is, en hang de kaartjes met touw of lint aan de ring. Voilà: een mooie eucalyptuskrans. Ook leuk: een dromenvanger met veren en kaartjes.

3. Dankbaar voor een cadeautje

Geven jullie elkaar presentjes met kerst, pak ze dan met aandacht uit, om beurten. Kijk de gever in de ogen en zeg: dank je wel (naam), ik ben er blij mee, omdat (reden).

4. Dankbaar voor elkaar

Maak naamkaartjes of menukaartjes voor aan tafel, en schrijf er bij elk gezinslid op waar je hem of haar dankbaar voor bent. Als iedereen dat doet, krijgt ieder een persoonlijk eerbetoon. Omdat hij zulke mooie verhalen vertelt, omdat zij zo grappig is, omdat hij zo veel geduld heeft en omdat zij je laatst een knuffel gaf toen je het nodig had.

5. Dankbaarheidsboek

Dankbaarheid kan een jaarlijks ritueel worden, als je er een boek van maakt. Koop een mooi notitieboek (of versier een schrift) en zet er met grote letters Dankbaarheidsboek op. Iedere kerst schrijft ieder lid van het gezin, van groot tot klein, erin waar hij of zij het afgelopen jaar dankbaar voor was. Leuk om elk jaar terug te lezen, en een prachtig aandenken voor later.

Meer lezen over dankbaarheid?

Hoe vaak voeren we met onze dierbaren een gesprek dat over wezenlijke dingen gaat? En hoeveel weten we eigenlijk van de mensen die het dichtstbij ons staan? Met deze vijfentwintig vragen kom je misschien nóg iets dichter bij elkaar. Het levert in ieder geval leuk gespreksmateriaal op.

25 vragen voor een goed gesprek

Schrijf de vragen op een kaartje en laat je geliefde(n) om de beurt blind een kaart trekken.

  1. Welke drie woorden beschrijven het beste wie jij bent?
  2. Als je je naam moest veranderen, hoe zou je dan willen heten?
  3. Wat is de raarste droom die je ooit hebt gehad?
  4. Wat is je favoriete maand van het jaar, en waarom?
  5. Als je één keer in een kristallen bol zou kunnen kijken, wat zou je dan over je toekomst willen weten?
  6. Wat doe jij als je je rot voelt, om je weer beter te voelen?
  7. Welke gebeurtenis heeft de meeste indruk op je gemaakt?
  8. Wat is de beste plek voor een date?
  9. Waar ben je heel goed in, terwijl mensen het niet achter je zoeken?
  10. Als jouw leven verfilmd werd, welke acteur of actrice zou jou dan moeten spelen?
  11. Bij welke film moest je huilen?
  12. Welk compliment is je altijd bijgebleven?
  13. Wat is jouw favoriete manier om te lummelen?
  14. Als je in je leven één droombestemming zou mogen kiezen, welke zou dat zijn?
  15. Wat wilde je worden toen je klein was en waarom?
  16. Wie was je favoriete leraar of lerares en waarom?
  17. Wat vind je het allerlekkerst om te eten?
  18. Welke drie eigenschappen waardeer jij in een vriend(in)?
  19. Welk boek heeft de meeste indruk op je gemaakt?
  20. Waarvoor ben je het meest dankbaar in je leven?
  21. Van alle dingen die je in je leven bereikt hebt, waar ben je het meest trots op?
  22. Wat maakt jou een goede vriend(in)?
  23. Wat stel je steeds maar uit, terwijl je het graag zou willen veranderen?
  24. Wat betekent vrijheid voor jou?
  25. Wat zou je doen als geld geen rol speelde?

Meer lezen?

Heb je je er, toen je relatie uitging, wel eens over verwonderd hoe snel je ex-vriend ‘over jou heen’ leek te zijn – terwijl jouw hart nog in puin lag? 

Dat is heel gewoon, blijkt uit onderzoek van twee Britse universiteiten. Vrouwen lijden kort na de break-up meer dan mannen. De onderzoekers vroegen ruim 5000 mannen en vrouwen uit verschillende landen om een rapportcijfer te geven aan hun emotionele en lichamelijke pijn. Vrouwen gaven gemiddeld een 6,84 voor hun emotionele pijn, mannen een 6,58. Het verschil tussen de lichamelijke pijn is ongeveer even groot: vrouwen geven een 4,21 en mannen een 3,75.

Logisch verschil

Dat vrouwen het in het begin pittiger vinden dan mannen, is volgens onderzoeker Craig Morris niet zo gek. Vrouwen zijn biologisch zo geprogrammeerd dat ze kritischer zijn op hun partner: ten slotte kan die man zomaar de vader van hun kind zijn. Voor een man heeft de keuze -evolutionair gezien- minder gewicht, want hij kan er ieder moment vandoor gaan. Zo verklaart Morris het verschil in emotie kort na de break-up.

Vrouwen komen er sterker uit

Hebben vrouwen het dus zwaarder dan mannen? Uiteindelijk niet. Vrouwen lijden aanvankelijk meer onder een verbroken relatie, maar ze herstellen er beter van dan mannen. Waar de vrouwen zeggen zich emotioneel na een tijdje sterker te voelen, daar herstellen de mannen er volgens het onderzoek nooit écht van. Aanvankelijk gaan ze vaak sneller door met hun leven (al dan niet met een nieuwe partner), maar het besef van gemis en onomkeerbaarheid komt later alsnog.

Het effect verzachten

Een break-up kan flink pijn doen, benadrukt onderzoeker Morris. Die pijn kan er toe leiden dat mensen tijdelijk slecht voor zichzelf zorgen, onverstandige keuzes maken en bijvoorbeeld hun baan verliezen. ‘Als we de emotionele en lichamelijke reactie op een break-up beter begrijpen, kunnen we misschien manieren bedenken om het effect ervan te verzachten.’

Meer over de narigheid van uit elkaar gaan:

Voor als je er nú middenin zit: waarom de tijd nemen echt belangrijk is (en hoe je die tijd doorkomt). En hoogleraar psychologie Gary Lewandowski legt uit dat de break-up je ook iets goeds gaat brengen:

Meer lezen over de liefde?

Wat voel je als je aan je moeder denkt? Is het vooral dankbaarheid, of eerder gemis? Voel je je nog altijd haar kind, of is het vaak alsof jij haar moet dragen? Jullie band heeft een grote invloed op je liefdesrelaties.

Els van Steijn kan niet verklaren hoe het komt, maar ze ziet het keer op keer bij de mensen in haar praktijk: de band die iemand met zijn of haar moeder heeft, is bepalend voor diens liefdesrelaties. Veel meer dan de band met de vader. ‘Je verbinding met je moeder bepaalt hoe je je verbindt met een partner, die band is als het ware het fundament voor je liefdesrelatie. Of jij kunt geven en nemen in een liefdesrelatie, zoals beide partners over en weer doen, heeft veel te maken met de band met je moeder.’

Els is coach en expert in familieopstellingen: een werkvorm waarbij iemands ‘familiesysteem’ duidelijk wordt, zodat hij zichzelf beter leert begrijpen. De personen die een rol spelen in zo’n vraagstuk (bijvoorbeeld de ouders) worden uitgebeeld en vertegenwoordigd door representanten. Ieder krijgt een plek in de ruimte, en tussen de personen ontstaat een dynamiek die de ‘hoofdpersoon’ laat zien hoe zijn familie hem beïnvloedt.

Familie is als een fontein

Een familie is als een fontein, zegt Els. Niet voor niets noemde ze haar boek over familiesystemen zo: ‘De fontein – vind je plek’. Niet zo’n fontein die alle kanten op sproeit, maar eentje die bestaat uit verschillende bakken die in elkaar overvloeien. Je ouders staan in de bak boven jou, hun ouders staan weer boven hen. Jij staat in een bak met alle andere nakomelingen van je ouders: je (half)broers en (half)zussen, maar ook kinderen die niet ter wereld zijn gekomen (bijvoorbeeld door een miskraam) of die niet meer leven.

‘Als je van kinds af aan het gevoel hebt gehad dat je voor je moeder moest zorgen, dan kun je moeilijk van je moeder ontvangen. Je gaat dan als het ware boven haar staan. Dat doe je ook als je je moeder dingen verwijt, of boos op haar bent. Dan gun je haar letterlijk haar plek niet, je zegt: jij bent niet goed genoeg.’ Het gevolg: je kunt ook in je liefdesrelatie moeilijk ontvangen. Terwijl dat heel belangrijk is, zegt Els: ‘Een relatie is geven en nemen. Als jij alleen maar geeft, of juist alleen maar neemt, is de balans weg.’

Je ouders zien voor wie ze zijn

Ouders zijn niet perfect. Misschien heb je van de jouwe veel moeten missen. Misschien voelt het nog steeds alsof je ouders je niet zien voor wie je bent. Maar om ze hun plek te gunnen, benadrukt Els, hoeven ze niet perfect te zijn. ‘Ouders geven wat ze kunnen geven. Ook als je veel gemist hebt, kun je dat aanvaarden. Je ziet je ouders voor wie ze zijn, met het mooie en het lelijke, en bent dankbaar voor wat je van ze gekregen hebt. Zélfs al overleed je moeder toen je zeven was.’

Dat is niet altijd makkelijk, dat weet ze. Het doet pijn te beseffen dat je moeder er maar kort is geweest, of weinig aandacht voor je had. Maar Els heeft een adagium: ‘De realiteit is altijd het meest helend.’ Waarmee ze maar wil zeggen dat het altijd beter is om te aanvaarden hoe het was, dan om te blijven verlangen naar iets wat er nooit zal zijn, of om verwijten te blijven maken. ‘Ga je door die pijn heen, dan maak je jezelf als het ware schoon. Je creëert ruimte voor iets nieuws.’

Altijd haar kind blijven

En wat als je ouders er niet meer zijn? Dat maakt voor je innerlijke houding niets uit, zegt Els. ‘En dat is waar het om gaat. Mijn moeder leeft niet meer, maar toch kan ik nog haar steun voelen. Sinds ik op mijn plek in de fontein ben gaan staan, en haar heb aangenomen zoals ze is, als een volledige package deal, kan ik veel beter liefde ontvangen en hulp aanvaarden. Ik voel: ik hoef het niet alleen te doen. Zij blijft altijd boven mij staan in de fontein, en ik blijf altijd haar kind.’

Meer over je familiesysteem

Meer Happinez?

Voel je het alweer kriebelen, nu het nieuwe jaar om de hoek staat? Omdat er het afgelopen jaar minder mogelijk was, heb je misschien de neiging om een lijstje te maken van de dingen die je in 2021 graag zou willen doen. Overweeg dan eens om die voornemens te vervangen door intenties. Daarbij draait het niet om het bereiken van een doel, maar om leven vanuit je hart.

Misschien herken je het nog van voorgaande jaren: je was vol goede moed begonnen aan je goede voornemens (niet meer snoepen! Alleen nog in het weekend drinken! Meer sporten!) maar naarmate 1 januari verder achter je kwam te liggen, groeide je weerzin. Die voornemens had je bedacht voor jezelf, en toch voelde het alsof iemand ze je had opgelegd.

Van doel naar intentie

Dat gevoel van móeten, waartegen je na een tijdje wilt protesteren, heb je minder sterk wanneer je intenties zet. Het woord ‘intentie’ doet misschien verdacht veel denken aan voornemens (in het Engels: ‘intentions’), maar het zijn toch echt twee verschillende dingen. Anders dan bij een voornemen (‘zoveel kilo afvallen’, ‘stoppen met roken’) gaat het niet om het behalen van een doel, maar om anders leven. Niet de bestemming staat centraal, maar de reis. Ze zijn minder concreet, niet meetbaar, en toch des te motiverender.

Hoe ziet zo’n intentie eruit? Een voorbeeld is: ‘ik wil anderen én mezelf vergeven.’ Dat helpt je om te kijken met een mildere blik. Of: ‘Ik wil mijn eigen pad volgen.’ Of: ‘Ik wil vertrouwen hebben in de toekomst.’ Je ziet: intenties hebben een positieve toon en gaan uit van je eigen kracht. Van ‘willen’, nooit van ‘moeten’. Intenties gaan over hoe je je wilt voelen, niet over wat je moet dóen.

Maak je intenties zichtbaar

Het werkt goed om je intenties niet alleen op te schrijven of in gedachten te houden, maar een zichtbare plek te geven. Leef je uit met (aquarel)verf, potloden of krijt. Probeer te tekenen of te schilderen vanuit je gevoel: het gaat er niet om dat iemand anders je tekening ‘snapt’, maar dat-ie jouw intentie weergeeft. Bij elke blik die je erop werpt, voel je dat weer.

Het hoeft niet voor een heel jaar

Intenties zetten werkt het beste als je het doet voor een korte termijn. Dan blijft de intentie ‘fris’ en behoudt ze haar kracht. Vergelijk het maar met een mooi gedicht dat je naast je spiegel hangt: na een tijdje zie je het nog wel, maar valt het je niet meer op. Je kunt intenties ook ‘oppoetsen’ door ze eens in de zoveel tijd lichtjes aan te passen.

Heb vertrouwen in jezelf

Als je gewend bent voornemens te maken, is de uitdaging van intenties zetten om niet te denken in het ‘bereiken van doelen’. Gebruik de intentie om regelmatig bij jezelf in te checken: leef ik nog zoals ik dat wil, volg ik mijn waarden? Bedenk je ook dat niemand dat iedere minuut van elke dag doet – het ene moment lukt het beter dan het andere, helemaal niet erg.


Lees ook:

Dagelijks bewust dankbaar zijn, maakt gelukkiger. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat dankbaarheid je helpt om meer positieve emoties te hebben, fijne ervaringen te koesteren, je gezondheid te verbeteren, beter om te gaan met tegenslag en sterkere relaties op te bouwen.

Maar soms lukt het niet altijd om stil te staan bij al die kleine en grote dingen waar je blij mee bent. We hebben het zo soms zo druk met to-do-lijsten afvinken dat we veel momenten om dankbaar voor te zijn zelfs amper opmerken. Neem jij onbewust bijzondere gebaren en gebeurtenissen voor lief? Deze simpele methodes helpen je om elke dag dankbaar te zijn voor al het goede in je leven:

1 Zoek het positieve in het negatieve

Gebeurt er iets negatiefs? Probeer er dan eens anders naar te kijken en zoek naar de positieve kanten van een negatieve situatie. De meeste problemen bieden je namelijk ook een kans om te groeien: daar kun je dankbaar voor zijn.

2 Maak van dankbaarheid een intentie

Als je ’s ochtends een intentie zet, besluit je heel bewust om ergens aandacht aan te geven. Voeg dankbaarheid dus toe aan je ochtendritueel door na het ontwaken tegen jezelf te zeggen: ‘vandaag ben ik dankbaar’.

3 Kijk naar binnen

Ben je nogal kritisch ten opzichte van jezelf en focus je vooral op wat er beter, meer, sneller of mooier zou kunnen? Kijk in plaats daarvan naar wat er bijzonder aan jou is en wees dankbaar voor wie en wat je nú bent. Leg de nadruk daarbij niet zozeer op je prestaties, maar vooral op je kwaliteiten.

4 Kijk naar buiten

En dan niet door het raam, maar naar de mensen om je heen. Wie helpen je, steunen je, vrolijken je op of maken jouw leven op een andere manier mooier? Aan veel dingen raak je zo gewend, dat je vergeet hoe fijn ze eigenlijk zijn. Dat je partner elke ochtend alvast een kop koffie voor je zet, dat je je moeder altijd mag bellen voor advies, die ene vriendin die zo goed kan luisteren: vanzelfsprekend? Zeker niet.

Stel je eens voor hoe je leven eruit zou zien zónder al die fijne gebaren en eigenschappen. En denk ook eens aan de mensen die wat minder dichtbij je staan. De postbode die jou altijd een fijne dag wenst, de caissière die een compliment gaf over je jas; waarschijnlijk zijn er op een dag veel meer mensen om dankbaar voor te zijn dan je in eerste instantie dacht.

5 Hang herinneringen op

Plak op verschillende plaatsen in huis sticky notes met ‘wees dankbaar’. Stop er ook eentje in je tas en plak een briefje op of in je agenda. Zo herinner je jezelf er meerdere malen per dag aan om dankbaar te zijn. Nog beter: noem elke keer dat je zo’n briefje ziet één ding waarvoor je dankbaar bent vandaag.

6 Schrijf bedankbriefjes

Heeft een collega je uit de brand geholpen tijdens die ene Zoom-meeting? Deed je partner zomaar uit het niets iets liefs voor je? Of wil je je zus laten weten dat je blij met haar bent? Je kunt natuurlijk ‘gewoon’ bedankt zeggen, maar veel leuker is een handgeschreven kaartje of briefje. Daarmee bedank je heel bewust voor iets en maak je er echt iets bijzonders van, voor jezelf én voor de ander.

7 Begin een dankbaarheidsdagboek

Leg een mooi schrift of notitieboekje naast je bed en noteer daarin elke avond drie dingen waarvoor je dankbaar bent. Net als met een intentie zetten, maak je hiermee van dankbaarheid een gewoonte. Extra bonus: door de dag positief te eindigen slaap je met een goed gevoel in – en is de kans groot dat je dus ook vrolijk wakker wordt.

Meer over dankbaarheid?

Je doet je ogen open en de wekker geeft drie uur aan. Klaarwakker ben je, en dat terwijl je vroeg op moet: je wilt écht nog een paar uurtjes slapen. Maar dat lukt niet op commando. Slaap je slecht? Maak je geen zorgen, zegt zenboeddhist en schrijver Clark Strand: de nacht heeft je veel moois te bieden.

Midden in de nacht is er geen afleiding. De wereld is donker en stil, je bent alleen met je gedachten. ‘Binnen die duisternis zijn we onbeschermd en komen onze problemen wel heel dichtbij,’ schrijft Clark Strand in zijn boek ‘Wakker zijn in de nacht’. Lekker even laten liggen, die gedachten, zou je dus denken: morgenochtend is het weer licht en zie je het minder somber in.

Slaap je slecht? Verwelkom het donker

Maar Clark ziet dat heel anders. Het duister is net zo belangrijk voor ons als het licht, zegt hij. Het hoort bij ons. ‘We zijn ontstaan vanuit de duisternis, en we zullen er weer naar terugkeren. We bevinden ons er niet alleen in, we bestáán eruit.’ Kunstlicht bepaalt tegenwoordig ons ritme, dat voelt veilig. Valt de schemering in, dan doen we een lamp aan, die ons in staat stelt door te werken of andere dingen te doen – net waar we zin in hebben. Maar we moeten het donker juist verwelkomen, vindt Clark. Net als vroeger, toen de mensen niet anders konden dan meebewegen met het ritme van de natuur. Werd het donker, dan ging je rusten – werd het licht, dan ging je aan het werk.

Vertrouwd

Dat het duister ons bang kan maken, is niet voor niets. ’s Nachts je ogen opslaan en niets zien, geen geluiden om je heen horen, weten dat anderen in diepe slaap zijn – dat kan een eenzaam gevoel geven. En alleen zijn, dat is volgens Clark de grootste menselijke angst. Misschien omdat het doet denken aan die uiteindelijke vorm van alleen-zijn die onvermijdelijk is, de dood. Hoe meer je het duister verwelkomt, hoe vertrouwder die zal worden, meent Clark. Alles is eindig. ‘Licht volgt het duister op, en het duister volgt het licht op.’

Prikkelloze luxe

De nacht kan, zeker als we tóch al niet kunnen slapen, een moment van meditatie zijn. Je hoeft natuurlijk niet aan zware onderwerpen te denken, het kan simpelweg een moment zijn om even stil te staan, eh, liggen. Het gebrek aan prikkels kun je ook ervaren als een luxe: even helemaal alleen, niets hoeven.

Rusten zonder slaap

Maak je je zorgen over slapeloosheid, of denk je dat je hóórt te slapen? Bedenk je dan dat het ritme van acht uur achtereen doorslapen niet per se natuurlijk is. Onderzoek van Thomas Wehr voor het Amerikaanse National Institute of Mental Health wijst uit dat mensen die geen kunstlicht gewend zijn (zoals onze voorvaderen), slapen in twee blokken van vier uur. Daartússen verkeren ze wel twee uur in een soort kalme halfslaap. Een prettige, meditatieve staat van zijn waarbij je óók uitrust. Precies wat je moeder vroeger zei: ook al slaap je niet, je rust wel uit.

Meer lezen?