dorienv, Author at Happinez

Op het schoolplein zei je het al tegen je beste vriendje: wat je zegt ben je zelluf! Destijds had je vast nog nooit van Sigmund Freud gehoord, maar hij is de bedenker van die theorie. Projectie, heet het: je projecteert jouw minder mooie kanten of vervelende gevoelens op de ander. 

‘Och, wat is die collega toch altijd irritant zelfverzekerd. Tjonge, wat is ze vol van zichzelf. Echt een egotripper.’ Nee, een schoonheidsprijs winnen dit soort gedachtes niet – maar wees eerlijk, we hebben ze allemaal weleens. Vooral over mensen die veel in onze omgeving verkeren, dus ook over familieleden, vrienden en liefdespartners.

Projectie

Volgens psychoanalyticus Sigmund Freud en heel veel van zijn navolgelingen gaat het bij zulke gedachten vaak om projectie. Je plakt een vervelend gevoel of vervelende eigenschap op die ander, die eigenlijk vooral veel over jezelf zegt. Dat kan zijn omdat je die eigenschap zelf hebt (je bent zelf ook behoorlijk aanwezig en zelfverzekerd) of juist omdat je er meer van zou willen hebben (je bent niet zo’n haantje de voorste en zou graag wat makkelijker de aandacht opeisen).

Jaloezie

Het kan soms heel geraffineerde vormen aannemen. Je bent er bijvoorbeeld van overtuigd dat je partner vreemdgaat – niet omdat je daar aanwijzingen voor hebt, maar gewoon omdat je erg jaloers bent. In plaats van die jaloezie te onderzoeken, richt je dat vervelende gevoel op de ander: hij of zij doet iets verkeerd!

Zelfbescherming

‘Wat je zegt ben je zelf’ gaat dus in heel veel gevallen op. Wat je een ander verwijt, of wat je aan hem of haar irriteert, zegt veel over jou. Dat komt omdat projectie een vorm van zelfbescherming is. De pijn, angst en onzekerheid die we liever niet voelen, richten we op een ander. Zo houden we het vervelende gevoel bij onszelf weg, en kunnen we de ander de schuld geven of labelen.

Minder ruis op de lijn

Wat heb je er nu aan om dit te weten? Nou, hoe meer je weet over projectie, hoe meer je over jezelf kunt leren. Denk maar eens na over de eigenschappen van je partner waar je je aan stoort, of de mensen die je op je werk een vervelend gevoel geven. Als je eerlijk naar jezelf kijkt, heb je dan een van die eigenschappen met hen gemeen? Of komt jouw verwijt misschien voort uit een angst of onzekerheid van jezelf? Elke keer dat je iets op een ander projecteert, heb je de kans om jezelf wat beter te leren kennen. Niet altijd makkelijk, maar wel heel waardevol: er komt steeds minder ‘ruis’ op de lijn tussen jou en de mensen om je heen.

Meer lezen?

Als je minder problemen wilt hebben in je leven, kun je natuurlijk zorgvuldig alle risico’s vermijden. Maar ellende komt tóch wel op je pad, weet Jelle Hermus, schrijver en oprichter van SoChicken.nl. Je kunt beter zorgen dat je een goeie gereedschapskist bij je hebt die je helpt om problemen het hoofd te bieden.

Zoals je met een goeie schroevendraaier heel veel kunt fiksen, zo zit er ook in de gereedschapskist van Jelle één ultieme tool. Meditatie, heet die, en Jelle weet er in zijn nieuwe boek ‘Leven met wind mee’ aanstekelijk over te vertellen.

Niks zweverigs

Volgens Jelle heeft iederéén wat aan meditatie, of je nu spiritueel ingesteld bent of totaal niet. Van het woord ‘zweverig’ wil hij al helemaal niets weten. Spirituele mensen, zegt Jelle, doen misschien weleens zweverige dingen, maar ze doen ook heel veel dingen die ieder mens doet – eten, slapen, scheten laten (over dat laatste later meer). Mediteren is gewoon één van die doodgewone activiteiten. Niets om ingewikkeld over te doen.

Wie minder drama in zijn leven wil – en wie wil dat niet – moet geen situaties gaan vermijden die mogelijk problemen brengen. ‘Dat is een strijd die je niet kunt winnen’, schrijft Jelle, je gaat toch wel vervelende dingen meemaken. Maar het grootste probleem zit hem niet in die gebeurtenissen, het zit ‘m in hoe je erover denkt en wat je met die gedachten doet.

Kalme plek

Meditatie hielp Jelle om anders naar zijn gedachten te gaan kijken. Al een paar jaar lang mediteert hij liefst elke dag, soms zelfs wel twee keer daags. Sinds hij de drukbezochte website Sochicken.nl oprichtte en het boek ‘Steeds leuker’ schreef, krijgt hij vaak vragen van lezers die een probleem hebben. Bijna altijd adviseert hij hen om te gaan mediteren. Voor hem voelt het zo: ‘Plotseling ben je op die plek waar alles altijd kalm is. (…) Op een plek van waaruit je het allemaal kunt overzien met compassie, zonder oordeel.’ Het geeft hem ‘het gevoel van leven met wind mee.’

De hele dag door komen er gedachten in ons op, en tijdens het mediteren word je je daar extra bewust van. Wie denkt dat mediteren een ‘leeg hoofd’ oplevert, komt van een koude kermis thuis, weet Jelle: dat hoofd raakt nooit leeg. Maar dat hoeft ook niet. De kunst is om gedachten te zien voor wat ze zijn: het zijn, jawel, een soort scheten. Ze komen en gaan. Je hoeft ze niet te stoppen, dat kan ook niet – accepteer gewoon dat ze er zijn. Dan waaien ze, om maar in de winderige metafoor van Jelle te blijven, verder.

Luchtiger leven

Is mediteren dan de oplossing voor alles? Nee, Jelle geeft meer tips. Hij raadt bijvoorbeeld een inzicht aan dat er op het eerste gezicht niet zo gezellig uitziet: ‘alles gaat voorbij’. Alles in het leven is vergankelijk, en de meeste mensen denken daar niet zo graag aan. ‘We durven het (die vergankelijkheid) niet recht in de ogen te kijken, omdat het idee van niet langer bestaan onverdraaglijk voelt.’ Maar juist die vergankelijkheid kan ons helpen luchtiger te leven, zegt Jelle. Het helpt je te relativeren (is deze regenbui nu echt zo’n ramp?) en in te zien dat elk moment waardevol is. ‘Dat er niet zoiets bestaat als vanzelfsprekend.’

Meer lezen?

‘Leven met wind mee’ van Jelle Hermus is pas verschenen bij uitgeverij Kosmos.

En ook…

Af en toe een flinke woordenstrijd, daar is niks mis mee. Of het nu met je partner, goede vriend(in) of collega is: een potje bekvechten kan behoorlijk opluchten. Maar goed ruziemaken is wel een kunst. Zes tips voor een vruchtbare ruzie.

Wacht niet te lang

Tip nummer 1 voor binnenvetters en verlegen mensen: houd je frustratie of boosheid niet te lang binnen. Spreek jezelf op tijd uit wanneer het probleem (en de boosheid!) nog beheersbaar is. Dan voorkom je dat er een grote vuurbal ontstaat waar je geen controle meer over hebt.

Geef je volledige aandacht

Betrap je jezelf er weleens op dat je in een ruzie, terwijl de ander aan het praten is, vaak vooral bezig bent met het punt dat jij zometeen wilt maken? Laat de gedachte los dat ruzie een schaakspel is waarin je om beurten een zet doet. Probeer in het moment te zijn en echt te luisteren naar wat hij of zij zegt – ook als dat je in de war brengt, of als je moet toegeven dat er best iets in zit. Het gaat niet om winnen.

Reflecteer op je gevoel

Misschien ben je woest omdat je partner nu wéér een weekend met een vriend weggaat terwijl jij plannen had gemaakt, of vind je dat je collega jóu had moeten vragen voor dat nieuwe samenwerkingsproject. Je kunt enorm hameren op wat hij of zij fout heeft gedaan, maar neem eerst de tijd om je gevoel aan een klein onderzoekje te onderwerpen. Wat zit je nu precies zo dwars? Waaróm baal je zo, welke behoefte ligt daaronder? Heb ook oog voor het moment – het kan zomaar zijn dat je veel meer dingen dwarszitten, of dat je gewoon moe bent en daardoor heftiger reageert dan je anders zou doen.

… en op dat van de ander

Je kunt niet zo makkelijk in iemands hart kijken zoals je dat bij jezelf kunt. Maar door je te verplaatsen in hem of haar, kom je wel een eind. Waarom baalt X zo dat je te laat kwam voor een afspraak? Kan het zijn dat hij of zij zich niet gewaardeerd voelt? Los van de vraag of dat terecht is (wie gelijk heeft doet niet zo ter zake) kan deze manier van denken je helpen meer begrip voor diegene op te brengen, en een oplossing te vinden.

Geef niet op

Ruziemaken kan heel constructief zijn, maar alleen wanneer beide partijen ruimte voor verbetering zien. Ziet een van jullie er geen brood meer in, dan is het nog wel nuttig om uit te spreken wat je dwars zit, maar heeft verder praten niet veel zin. Probeer je te blijven richten op een oplossing (en dus niet cynisch te worden), al is het ‘agree to disagree’: je hoeft het niet eens te worden, als je elkaars standpunt maar respecteert.

Hou het bij jezelf

Het voelt soms heerlijk om al je verwijten eruit te gooien: het ligt allemaal aan jóu, jíj hebt het verpest! Maar daardoor schiet de ander hoogstwaarschijnlijk alleen maar in de verdediging. Je krijgt verwijten terug, en je bent niets opgeschoten. De kans dat je een ander aan het denken zet is veel groter als je de boodschap tot jezelf beperkt. Zeg ‘ik heb het gevoel dat’ en niet ‘jij doet…’.

Meer lezen over relaties?

Als het over dieren gaat, komt al snel het woord ‘instinct’ aan de orde. Dieren handelen op een soort automatische piloot – ze kunnen niet denken, en hebben ook geen gevoelens. Toch? Nou, dat ziet primatoloog Frans de Waal toch echt anders. 

Misschien heb je het weleens gezien – het beroemde filmpje waarin emeritus hoogleraar biologie Jan van Hooff afscheid neemt van de chimpansee Mama. (Niet? Dan moet je het beslist eens zien – het duurt maar twee minuten). Even bij een chimpansee in het hok kruipen, dat is bepaald niet gewoon. En bij iedere andere aap zou Van Hooff het ook niet in zijn hoofd gehaald hebben, vertelde hij later. Maar met Mama had hij een vriendschappelijke band.

Liefkozend kloppen

Dat betekende niet dat hij het niet spannend vond. Bij het binnenkomen van het hok van Mama maakte Van Hooff grommende geluidjes om haar op haar gemak te stellen. Mama, op haar beurt, liefkoost hem later door met haar vingers over zijn achterhoofd te kloppen. Dat doen apen normaal gesproken alleen bij hun jongen – Mama moet gemerkt hebben dat Van Hooff het spannend vond, en wilde zo laten zien: niets aan de hand, kom maar bij me.

Rijk emotioneel leven

Primatoloog (apenkundige) Frans de Waal vertelt erover in zijn boek Mama’s laatste omhelzing – over emoties bij dieren en wat ze ons zeggen over onszelf dat hij dus zelfs vernoemde naar dat bijzondere moment. Het is een van de vele voorbeelden die hij aanhaalt om te laten zien dat dieren, anders dan vaak gedacht wordt, een rijk emotioneel leven hebben. Het woord ‘instinct’ valt vaak als het over apen gaat, schrijft hij, maar dat suggereert dat ze leven op de automatische piloot – en daarmee doe je veel dieren tekort. Zéker de mensapen.

Hoe hij dat weet, van die emoties? Door te observeren. Natuurlijk kan zelfs een aap niet vertellen wat hij of zij voelt, maar door uren en uren naar dieren te kijken kun je veel leren over wat ze voelen. Angst, woede, verlangen en blijheid, het is vaak te zien aan hun gezichtsuitdrukkingen, gebaren en ander gedrag.

Rouw en empathie

Neem bijvoorbeeld rouw. Op het moment dat Mama – die jarenlang de matriarch in haar familie is geweest, een machtige apin – sterft, staat de dierentuin het de andere apen toe om bij haar dode lichaam te gaan kijken. Geisha, de adoptiedochter van Mama (toen de echte moeder van Geisha stierf, nam Mama haar onder haar hoede) blijft urenlang bij Mama, alsof ze een wake houdt. Ook de andere vrouwtjesapen komen veel bij Mama kijken, zonder veel geluid te maken.

En neem empathie. De Waal en zijn vakgenoten hebben veel situaties bestudeerd waaruit blijkt dat apen meevoelen met hun soortgenoten. Als een jong aapje dat achter zijn moeder aan springt, begint te jammeren omdat de afstand van de ene naar de andere boom te groot is, gaat de moeder niet alleen terug naar haar jong – ze begint mee te jammeren en helpt hem. ‘Oerbezorgdheid’, noemt De Waal dat.

Niet zo verschillend

Of apen dus alleen maar lief en invoelend zijn? Natuurlijk niet. Soms zegt iemand tegen De Waal: ‘Je weet dat ze elkaar ook weleens doodmaken, he?’ Dan roept De Waal meteen in herinnering wat ‘onze eigen geweldige soort’ allemaal aan lelijks doet – de kranten staan er vol mee. Hij wil maar zeggen: zo verschillend zijn we niet.

Meer lezen?

‘Mama’s laatste omhelzing – over emoties bij dieren en wat ze ons zeggen over onszelf.’ Frans de Waal, uitgeverij Atlas Contact.

En ook…

De collega die je net een sneer gaf heeft haar hielen nog niet gelicht, of je weet wat je eigenlijk terug had willen zeggen. Wat heet, je hebt eigenlijk wel drie reacties paraat, de ene nog scherper dan de andere. Maar ja, nu is het te laat. Overkomt dit je regelmatig? Dan ben je ook een meester in secundair reageren.

Als je niet zo ad-rem bent, heb je wat meer tijd nodig om met een goed antwoord op de proppen te komen. Maar die tijd heb je niet altijd – of gun je jezelf niet altijd – en dan zit je een paar minuten later met de gebakken peren. Je hebt toegezegd een klusje van iemand over te nemen dat je helemaal niet over wilt nemen, of je hebt vriendelijk teruggelachen terwijl iemand een rotopmerking maakte. Frustrerend!

Stemmetje

Natuurlijk kun je er alsnog op terugkomen, ook al voelt dat misschien als mosterd na de maaltijd. Of je laat het erbij, met het risico dat dat gefrustreerde gevoel nog wel even aanblijft – en een irritant stemmetje in je achterhoofd alle antwoorden die je had wíllen geven blijft herhalen. Misschien blijft dit incident je dwarszitten in volgende situaties met deze persoon, en da’s best vervelend als het gaat om iemand in je nabije omgeving. Wat te doen?

Frustratie in perspectief

Om te beginnen is het slim om je frustratie in perspectief te plaatsen. Er zijn nou eenmaal ad-remme en minder ad-remme mensen, en allebei hebben zo hun sterke en minder sterke kanten. Iemand die ad-rem is heeft misschien sneller een snedige reactie paraat, maar is ook sneller geneigd er impulsief iets uit te flappen waar ze later spijt van heeft.

Verder zijn er een paar trucs waarmee je het jezelf wat makkelijker kunt maken. Je koopt er tijd mee, óf je biedt jezelf de gelegenheid om alsnog op een vervelend verlopen gesprek terug te komen. Want wat is er eigenlijk mis met even nadenken?

1 Maak een mantra van vier simpele woorden

‘Ik kom erop terug.’ Dat zijn de magische vier woorden voor jou. Ze klinken lekker gedecideerd – waardoor de ander sneller geneigd is akkoord te gaan, sneller dan bij ‘eeeeeh…. (en desnoods, als iemand doordramt, herhaal je ze een of twee keer)’ – en ze leveren je tijdwinst op. In die tijd kun je eens rustig nadenken over wat je ervan vindt. Ga je die klus van je collega overnemen, of niet? Komt het je uit om aanstaand weekend een dag lang je familie te vermaken, of heb je een veel beter moment in gedachten?

2 Al gereageerd? Erop terugkomen kan altijd

Heb je in the heat of the momental antwoord gegeven op de vraag of al meegelachen met het vervelende grapje, dan hoef je je niet bezwaard te voelen om daar alsnog op terug te komen. Dat kan heel simpel, door te zeggen ‘Zeg (naam), eigenlijk overviel je me daarnet een beetje. Ik zei dit en dat, maar daar voel ik me niet prettig bij. Ik heb helemaal geen tijd om je met zus en zo te helpen / ik vond je opmerking van daarnet kwetsend / etc. Dat wilde ik je even vertellen.’ Zo neem je je eigen wensen en grenzen serieus. Dat kan een ander alleen maar respecteren, en wie dat niet doet heeft dikke vette pech.

Wat geeft je leven zin? Volgens Andrew Solomon bepalen we dat zelf. Het zijn vaak niet de mooie dingen, maar juist de moeilijke. Al was het maar omdat we het na iedere worsteling méér waarderen wanneer het leven ons toelacht.

What doesn’t kill you, makes you stronger, zeggen ze weleens. Volgens journalist en onderzoeker Andrew Solomon zit het anders. Als hij terugkijkt op zijn jeugd – veel gepest, ook als jongvolwassene nog, vanwege zijn homoseksualiteit – heeft hij daar geen fijn gevoel bij. Maar hij weet ook: ik kan hier zelf ‘zin uit smeden’. Dat is een beslissing, legt hij uit in zijn TEDtalk.

Triomfen

Zin smeden, wat houdt dat in? Nou, het is besluiten dat de pijnlijke ervaring je iets gebracht heeft. Dingen die pijn doen én zinloos zijn, zijn onverdraaglijk. Maar gloort er licht aan het eind van de tunnel, dan kunnen we veel meer verdragen. En zo werkt het ook met terugwerkende kracht: terugkijken op een moeilijke periode wordt lichter als je gelooft dat het tot iets waardevols geleid heeft.

Anders-zijn

De ergste gebeurtenissen kunnen we ‘omvormen tot triomfen’. Neem Andrews homoseksualiteit: door de verworvenheden van de homobeweging leerde hij zijn geaardheid niet te zien als een obstakel, maar iets dat onderdeel is van zijn identiteit. Zijn anders-zijn is zelfs iets om trots op te zijn.

Er zijn veel plekken op de wereld waar mensen het niet zo kunnen zien – ze zouden wel willen, maar de dagelijkse realiteit van onderdrukking maakt dat zij dat voorrecht niet hebben. In de Verenigde Staten zijn er nog 29 (!) staten waar iemand vanwege zijn homoseksualiteit ontslagen mag worden of een huis geweigerd mag worden. Om van landen als Rusland en Saoedi-Arabië maar niet te spreken.

Onverwacht geluk

Er is dus nog een lange weg te gaan. En toch, zegt Andrew: ‘Elke stap vooruit is zoet.’ En hoe moeilijker de weg begaanbaar is, hoe meer je later kunt genieten van het uitzicht. Door de worsteling van zijn jeugd en jongvolwassenheid, kan hij nu nog steeds verwonderd om zich heen kijken op gelukkige momenten. Hij trouwde met de liefde van zijn leven, kreeg kinderen. ‘Ik vind vreugde in het onverwachte geluk dat nooit voor mij weggelegd leek.’

Bekijk hier de TED-talk van Andrew Solomon:

Meer lezen?

Wat ligt er onder jouw ‘tapijt’? Volgens schrijfster Griet op de Beeck hebben we allemaal geheimen die we liever bedekt laten. Niet over nadenken, dan is het er niet. Terwijl je er volgens haar maar beter aandachtig naar kunt kijken, zodat je er iets mee kunt doen. Daar word je een rijker mens van. 

Lange tijd liet schrijfster Griet op de Beeck – bekend van boeken als ‘Vele hemels boven de zevende’ en ‘Kom hier dat ik u kus –  haar geheimen en problemen maar liever bedekt. Alles wat boos of angstig maakte, wat knaagde – ze legde er naar eigen zeggen een tapijt overheen, en bleef daar met beide voeten op staan. Zolang het maar bedekt bleef, hoefde ze er niets mee te doen. ‘Kijken brengt niets goeds,’ dacht ze.

Stommiteit

Ondertussen kabbelde haar leven zo’n beetje voort. Ze leefde op de automatische piloot, echt de moeite waard was het niet. Ze voelde zich ‘allener dan eender wie ooit zou mogen zijn’: niemand verdient het om zich zo eenzaam te voelen, zegt ze nu. Echt geluk, dat verdiende ze niet, vertelt ze in haar talk op het Brainwash festival. Achteraf, zegt ze, is dat ‘mijn allergrootste stommiteit’.

Ruimte

Op een gegeven moment kon ze er niet meer omheen: er sudderde zoveel in haar binnenste dat ze wel móest kijken wat er onder het oppervlak lag. Ze had altijd gedacht dat dat het groter zou maken, maar eigenlijk bleek het tegenovergestelde waar. ‘In het donker is alles enger.’ Er kwam iets heel groots naar boven – het misbruik door haar vader dat ze weggestopt had – maar door dat aan het daglicht bloot te stellen ontstond er ook ruimte. Ruimte om ermee aan de slag te gaan.

Het mag

Het kostte tijd, veel tijd, maar dat was het allemaal waard: door diep in haar verleden duiken, kon ze de pijn uit haar jeugd een plek geven én kon ze zichzelf ontdekken, precies zoals ze is. ‘We moeten proberen om echt onszelf te worden,’ zegt ze, met bestaansrecht alles wat mooi en lelijk is. Dan kun je aansluiting vinden bij anderen en laten zien wat je te bieden hebt – in haar geval een groot schrijverstalent, bij ieder mens iets anders. ‘Gun uzelf dat betere. Geloof maar dat het mag.’

Meer lezen?

Haar TED-talk ‘The power of vulnerability’ is een van de meest bekeken TED Talks ooit. Maar als je dacht dat iemand die zo beroemd wordt met een ijzersterk verhaal over kwetsbaarheid zelf nooit meer worstelt met kwetsbaarheid – think again.

In haar nieuwe, anderhalf uur durende lezing ‘The Call to Courage’ (te zien op Netflix) laat ze geestig en openhartig zien hoe ze zelf nog regelmatig worstelt met kwetsbaarheid. Wat het zo eng maakt, en waarom het toch zo belangrijk is om na te streven.

Samen zwemmen

Ze deelt bijvoorbeeld een mooie anekdote over een ochtend zwemmen in open water met haar man. Ze zijn op vakantie, er is niemand om hen heen, na jaren zwemmen ze weer eens samen – dus ze vertelt hem hoe bijzonder ze dat vindt. ‘Ik voel me zo verbonden met jou,’ zegt ze. Zijn reactie: ‘Ja, het water is lekker.’ Au. Hoe het afloopt, is zonde om te verklappen – maar vast herkenbaar.

Houden van

Je kwetsbaar opstellen betekent, zoals zij het noemt, ‘de arena in gaan’. Niet alleen het risico nemen dat je onderuitgaat, maar wéten dat dat gaat gebeuren. En je daardoor niet laten tegenhouden. Ieder mens die uit zijn leven wil halen wat erin zit kan er niet omheen zich kwetsbaar op te stellen, zegt ze. Want wat we allemaal het liefste willen is liefde, verbinding met anderen – en dat kun je alleen vinden als je jezelf laat zien. Wie een pantser draagt, kan niet echt gezien worden, en dus niet liefgehad. ‘Houden van is kwetsbaarheid.’

Dapper zijn

Veel mensen zijn opgevoed met het idee dat ze moedig moeten zijn, en dat kwetsbaarheid zwakte is. Maar moed bestaat niet zonder kwetsbaarheid, zegt Brown. ‘Dapper zijn en jezelf niet laten zien, dat is onmogelijk.’

Domino-effect

Ook een waardevol inzicht: als je je eigen kwetsbaarheid niet erkent, reageer je je pijn af op anderen. Want pijn is er nu eenmaal, het komt en gaat. ‘En pijn veroorzaken is makkelijker dan pijn voelen.’ Dat heeft natuurlijk een domino-effect (de pijn wordt doorgegeven), maar je kunt het ook omdraaien: kwetsbaarheid werkt ook aanstekelijk. Wie zichzelf durft te laten zien, maakt het een ander makkelijker om dat ook te doen.

Meer lezen over kwetsbaarheid?

Welke films, voorstellingen, festivals en andere events wil je deze maand niet missen? We zetten ze voor je op een rijtje. 

1600 kilometer lopen naar een bedevaartsoord: wat doet dat met je?

Het is een tocht die al eeuwen tot de verbeelding spreekt: de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella. Hoe is het om in zeventig dagen 1600 kilometer af te leggen? Zonder veel voorbereiding gaat Martin de Vries het avontuur aan. Hij filmt zichzelf en alles wat hij onderweg tegenkomt. Wat leert hij over zichzelf, hoe is het om zo lang alleen te zijn, wat brengt de wekenlange tocht hem? Aan het begin zegt hij: ‘Ik weet eigenlijk nog steeds niet waarom ik loop. Misschien ga ik dat uitvinden, misschien ook niet.’

Camino draait in de filmhuizen vanaf 6 juni. Kijk hier de trailer:

Met een dubbeldekkerbus naar het theater

Met een oude dubbeldekkerbus naar de plaats van bestemming gebracht worden: best een bijzonder begin van een theatervoorstelling. De voorstelling Het Land van Nooit van de jonge theatermaakster Anne Roos Rosa de Carvalho wordt gespeeld in het Nederlands Kremlin, een unieke kunsttuin midden in de Noord-Hollandse polder. De bus vertrekt vanuit Alkmaar, waar -ie je ook weer terugbrengt. Het Land van Nooit gaat over een ooit wereldberoemde schrijver, Von Däniken, die nog steeds miljoenen volgelingen heeft. Wat is de aantrekkingskracht van zulke charismatische types?

De voorstelling maakt deel uit van het Karavaan Festival en is van 28 mei tot en met 10 juni te zien. Kaartjes en meer info vind je hier.

Rol je mat maar uit: het is Internationale Yogadag

Het blijft een grappig idee: wereldwijd wordt er op één dag door duizenden mensen aan yoga gedaan. Omdat de eigenlijke Internationale Yogadag (International Day of Yoga), vijf jaar geleden uitgeroepen door de Verenigde Naties, dit jaar midden in de week valt, wordt-ie in Amsterdam op de zondag ervoor gevierd. Neem je matje mee en ga op 16 juni naar de Dam, waar je met duizenden anderen tegelijk je asana’s kunt uitvoeren. Of ga naar je eigen yogastudio, dat kan natuurlijk ook!

Binnenkijken in de ateliers van honderden kunstenaars

Altijd al benieuwd geweest hoe die beeldhouwer bij jou in de buurt eigenlijk te werk gaat? Tijdens het Landelijk Atelierweekend krijg je een kijkje achter de schermen bij vierhonderd kunstenaars in heel Nederland, gratis en voor niks. Er zijn ook workshops en lezingen te volgen.

Landelijk Atelierweekend, 22 en 23 juni

Kunst om in te duiken – deze kunstenaar bouwde woningen na

Thuis zijn, wat betekent dat eigenlijk? Die vraag onderzocht de Zuid-Koreaanse kunstenaar Do Ho Sunh. Hij maakt architecturele installaties, vaak in felle kleuren, die nu te zien zijn in het Wassenaarse Museum Voorlinden. Zelf zegt hij: ‘Ik zie het leven als een gang zonder vast startpunt of bestemming. Wij hebben de neiging om ons steeds op de bestemming te richten, waardoor we alle tussenruimtes over het hoofd zien.’ Te zien tot en met 29 september.

Meer lezen?

Sommige mensen zijn ware meesters in het relativeren. Ze stoten keihard hun teen en zeggen meteen: ‘Een been eraf is erger.’ Hun verkering maakt het uit en na een week zeggen ze al: ‘Meer vissen in de zee.’  Hoe doen ze dat toch?

Bij tegenslag weet je vaak best dat wat jou overkomt, niet het allerergste ter wereld is. Maar die wetenschap zorgt er nog niet voor dat je het ook zo vóelt, laat staan dat je je eroverheen kunt zetten. Een collega die promotie krijgt en jij niet, de tweede fiets die binnen een paar maanden voor je deur vandaan gejat wordt, een sneer van je beste vriend: je kunt je er zomaar een dag rot over voelen, of zelfs veel langer.

Toch is het mogelijk om te leren makkelijker je schouders op te halen bij vervelende gebeurtenissen, schrijft lichaamstaalexpert en schrijver Frank van Marwijk. In zijn boek ‘Doe niet zo moeilijk – de kunst van het relativeren’ zet hij verschillende technieken op een rij.

Overdrijf het niet

Relativeren is niet hetzelfde als ‘altijd positief zijn’. Sommige dingen zijn gewoon verdrietig, moeilijk, vervelend of beangstigend. ‘Als je in bijzonder moeilijke situaties altijd positief kunt denken, ontken je natuurlijke gevoelens van angst, verdriet en woede.’ Terwijl het effectiever is om die gevoelens er gewoon te laten zijn. ‘Sterker nog: zorg dat je je bewust bent van hoe je voelt. (…) Word je er bewust van waar je het ongemak in je lichaam voelt. Onderzoek waar het zit. Als je dat doet, is de pijn beter te hanteren.’ Bovendien hebben onprettige gevoelens nut. Als we alles wegrelativeren, ontstaat er onverschilligheid, en dat maakt niet gelukkig.

Herken je gedachten

Als er iets rots gebeurt, zijn de meeste mensen geneigd hun nare gevoel te wijten aan de situatie. Iets of iemand doet ons dit aan. Maar uiteindelijk zijn het niet de omstandigheden die ons een vervelend gevoel geven, maar onze gedachten erover (die vaak razendsnel ontstaan). Hoe bewuster je je wordt van die gedachten, hoe makkelijker relativeren wordt. Gedachten zijn namelijk lang niet altijd waar. Je kunt ze toetsen door vragen te stellen als: ‘Wat versta ik eigenlijk onder een ramp? Hoe weet ik dat het zo vreselijk zal zijn?’ of: ‘Zijn er dingen die ik wél goed kan?’ Als je gedachten hebt als ‘dit overkomt mij altijd’ of ‘ik heb nooit eens geluk’, dan kun je dat ‘altijd’ en ‘nooit’ vaak in twijfel trekken.

Neem afstand

Als je midden in een situatie zit, is het lastig je voor te stellen dat het anders is. Dat heeft ook geen zin, lijkt het, want de dingen zijn nu eenmaal zoals ze zijn, toch? Van Marwijk daagt je toch uit om de helikopterview te proberen. Bekijk de situatie alsof je er zelf geen deel van uitmaakt. ‘Het voordeel van deze blik van bovenaf is dat je – ook al is het maar ingebeeld – veel beter het geheel kunt overzien. Je kunt afstand nemen van de urgentie.’ Een beetje zoals het gemakkelijker is een goede vriend te adviseren dan jezelf: naar een ander kijk je met afstand, waardoor je dat paadje door het dichtbegroeide bos wél ziet.

Meer lezen?

‘Doe niet zo moeilijk – de kunst van het relativeren.’ Frank van Marwijk, uitgeverij Haystack (2019).