De Dalai Lama verspreidt de boeddhistische waarden wereldwijd. In McLeod Ganj, de woonplaats van de geestelijk leider van de Tibetanen, kun je waardevolle spreuken en literatuur vinden in de vele handwerk- en boekwinkels. De moeite van een bezoek waard als je interesse hebt in het boeddhisme.

In dit artikel maakte je kennis met de eerste negen leefregels van de Dalai Lama, lees hier over de laatste negen van de achttien leefregels en ga na in hoeverre jij volgens deze regels leeft.

10. Stilte is het beste antwoord

Als je niet tot een antwoord komt op een belangrijke vraag, is het tijd om naar binnen te keren. In meditatie of tijdens een wandeling kom je je innerlijke stem weer tegen. Jij hebt op alle vragen en kwesties die voor jou spelen het antwoord, maar vaak kom je daar pas op als je afstand neemt en naar binnen keert, stelt de Dalai Lama.

11. Een fijne, liefdevolle sfeer in huis vormt het fundament van je leven

Ben je blij met de sfeer in je huis of is er iets dat je wilt aanpassen? Door middel van Feng Shui of Vedisch Wonen creëer je een sfeer die jou goed doet. Zit je in een verbouwing of ben je net verhuisd? Dan kun je merken dat je uit evenwicht bent. Zorg ervoor dat er in elk geval één plek in huis is die onveranderlijk blijft of – in het geval van een verhuizing – dat je bewust een dag of een weekend neemt om je je huis en de buurt eigen te maken. Heb je aspiraties om als nomade de wereld over te reizen? Zorg dan voor een ritueel (bijvoorbeeld: het aansteken van een kaarsje, het neerzetten van een foto of het huiselijk uitstallen van je spullen) waardoor je je de nieuwe, tijdelijke plek liefdevol eigen maakt.

12. Blijf in meningsverschillen bij de huidige situatie, haal geen oude koeien uit de sloot

Deze leefregel klinkt voor de hand liggend, maar is lastiger in de praktijk. Want een meningsverschil heeft toch nooit alleen met het huidige moment te maken? Als dat inderdaad zo is, geeft dat aan dat er veel onuitgesproken blijft. Juist door bij de huidige situatie te blijven, zorg je ervoor dat je zaken sneller naar elkaar uitspreekt. Spannend, maar uiteindelijk voelt dat het meest vertrouwd.

13. Delen van kennis, creëert onsterfelijkheid

Waar weet jij buitengewoon veel vanaf? Geen idee? Vraag anderen dan eens: wat is mijn talent? Wat maakt mij uniek? Soms zie je je eigen bron van kennis over het hoofd omdat die voor jou vanzelfsprekend is. Onderwerp gevonden? Ga dan eens na hoe je je kennis hierover nu deelt. Geef je advies aan vrienden? Heb je een boek geschreven of wil je dat graag doen? Wil je je kennis uitbreiden door een opleiding te volgen? Vraag jezelf eens af wat je nog meer kunt en wilt doen om jouw kennis te delen met de wereld.

14. Wees voorzichtig en respectvol in de omgang met de aarde

Scheid je afval, beperk je vliegreizen, verkoop je auto, stop met het eten van vlees, zet je verwarming lager, wees zuinig met water en elektriciteit. Er zijn vele wegen die naar Rome leiden en je hoeft ze allemaal niet dogmatisch op te volgen, maar bewustwording is de eerste stap. Wat doe jij al voor de aarde?

15. Verras jezelf minstens eens per jaar door naar een plek te gaan die je niet eerder bezocht hebt

Bekende plekken nog een keer bezoeken; naarmate je ouder wordt, begin je het steeds meer te waarderen, want het is veilig en vertrouwd. En dat is ook wel eens fijn in je volle, afwisselende bestaan. Niks mis mee, maar pas op voor je geografische comfort zone. Verlaat die ten minste eens per jaar bewust door in je eentje in de trein te stappen naar een voor jou onbekend gebied en ervaar wat het je brengt.

16. De beste relatie is degene waarin liefde verlangen overtreft

Denk eens aan de band met je beste vriend of vriendin. Vermoedelijk is dat een band waarin liefde verlangen overtreft. Je respecteert en waardeert elkaar, kent elkaar door en door en geeft elkaar ruimte zonder dat dat moeite kost. Denk nu eens aan de band met je (ex-)geliefde. In hoeverre is dat een andere band? Heb je vrijheid en geef je die ook? Is er vertrouwen en respect? Is er sprake van echte liefde of is jullie relatie vooral op veiligheid gestoeld? Als je naar je partner verlangt, waar verlang je dan naar? Stof tot nadenken volgens de Dalai Lama.

17. Leef je leven zodat je er op je oude dag nog een keer van kan genieten

Gedurende je jonge leven ben je vermoedelijk niet bezig met de tijd na je pensioen. Maar op bezoek bij je ouders of opa en oma van boven de zeventig realiseer je je dat die tijd – waarin doelen behalen en dromen achterna gaan een minder grote rol spelen – essentieel is en ook best lang duurt. Het is een tijd waarin je reflecteert op je leven, waarin je uitvergroot ziet waar je blij en minder blij mee bent. Confronterend en wel zo fijn als je dan tevreden kunt zijn. Waarvan zou je op je oude dag spijt hebben als je het nu niet doet?

18. Beoordeel je succes naar wat je moest opgeven om het te krijgen

Geluk ervaar je zelf, maar als je niet oplet, bepalen anderen je standaard voor succes. Een miljonair is succesvol, een bekende schrijver ook, net als een gevierd acteur en iemand die summa cum laude geslaagd is; daar is de buitenwereld het over eens. Maar een toppoliticus die de opvoeding van zijn kinderen maar half heeft meegekregen, zal met zijn succes achteraf niet zo tevreden zijn als iemand die het risico heeft genomen zijn vaste baan op te geven om volledig en succesvol voor zichzelf te beginnen. Kortom: succes ervaar je pas als je met de rest van je leven ook tevreden bent. Staar je er niet blind op, maar maak ruimte als de mogelijkheid zich voordoet en stel jezelf altijd de vragen: is dit het waard, ben ik nog gelukkig?

Beeld: fotografie door Karin Nussbaumer, styling door Tilly Hazenberg

Meer levenslessen lezen?

Dit zijn de eerste 9 leefregels (van de 18) van de Dalai Lama.

Het wordt steeds normaler om je beweegredenen uit te drukken in gevoelstermen. Je doet geen bod op een huis omdat het niet goed voelt of schrijft een sollicitatiebrief omdat je er een goed gevoel bij hebt. Gevoelens zijn altijd een graadmeter, maar de mate waarin ze in het huidige taalgebruik voorbij komen, is nieuw. 

Positief, want het brengt ons dichter bij ons hart en dus bij onszelf. Interessant is wel dat deze verschuiving, volgens de theorie van psycholoog, psychiater en filosoof Carl Gustav Jung, dichter bij ons on(der)bewuste staat dan bij ons bewuste. En dat is opmerkelijk in een maatschappij waarin bewustzijnsvergroting aan de orde van de dag is. Ontdek hoe Jung het bewuste, onderbewuste en onbewuste van elkaar onderscheidt.

Bewuste: zijn en ervaren

Het vergroten van ons bewustzijn; daar zijn we sinds de Verlichting enthousiast mee bezig. Kennis is macht en religie niet noodzakelijk, want alles zit in onszelf. Op het moment dat je geboren wordt, ben je je bewust van de wereld om je heen. Je groeit op in een bepaalde cultuur, leert de bijbehorende taal en gebruiken, doet kennis op die in lijn ligt met je ervaringen en kunt die kennis eindeloos uitbreiden en verdiepen. Je bewustzijn is je leven op aarde: relatief helder, duidelijk en tastbaar.

Onderbewuste: intuïtieve ingevingen

Dat wat je waarneemt, maar niet kunt verklaren, is het onderbewuste. Dromen, intuïtie, tarotleggingen die je een passend antwoord op een levensvraag verschaffen, een vreemde met wie je een gesprek hebt dat je op een idee brengt, een bijna-doodervaring die je kijk op het leven doet veranderen; allemaal uitingen van het onderbewustzijn. Je onderbewuste is het doorgeefluik van het onbewuste naar het bewuste. Iedereen krijgt ingevingen en je onderbewuste vraagt: handel ernaar, zet het om in iets wezenlijks. Kortom: integreer je onderbewustzijn in je bewustzijn. Voelt iets niet goed? Probeer zo duidelijk mogelijk te verwoorden waaróm niet. Waardevol voor jezelf en anderen.

Onbewuste: het onverklaarbare

Jung vergelijkt het onbewuste met de oceaan die zich onder het eiland (bovenzees: bewuste, onderzees: onderbewuste) bevindt. Het staat los van de tastbare vorm. Denk aan invloeden van voorouders, eerdere levens, verschillende dimensies, energieën, de bron. Welke naam je er ook aan geeft; het onbewuste staat voor alles wat we niet zien, maar wel invloed op ons heeft. En als het belangrijk is om het in tastbare vorm waar te nemen, stelt het onderbewustzijn je op de hoogte.

Meer weten over Jung en het onderbewuste?

Meer inzichten lezen?

Zo maak je de juiste keuze, volgens Deepak Chopra.

Nadenken over het leven doen we allemaal. Sommigen zo weinig mogelijk, anderen incidenteel en fanaten de hele dag. Al ver voor Christus buigen filosofen zich over grote en kleine levensvragen.

Filosofisch gedachtegoed is niet altijd toegankelijk door academisch taalgebruik en benodigde voorkennis en dat is jammer, want maatschappelijke denkbeelden zijn voor iedereen waardevol. Maak kennis met drie eigenzinnige filosofen die dat begrepen: Thomas van Aquino, Michel de Montaigne en François de La Rochefoucauld.

Kennis komt uit alle hoeken: Thomas van Aquino

Filosoof, theoloog en heilige Thomas van Aquino leeft in de dertiende eeuw. Hij is een overtuigde christen die het als zijn taak ziet geloof met verstand te verbinden. Van Aquino komt tot de conclusie dat religie geen voorwaarde is om toegang te verkrijgen tot waardevolle kennis. Dat lijkt voor de hand liggend, maar is dat in de streng christelijke Middeleeuwen geenszins. Met je verstand kun je de wereld ontdekken, schrijft Van Aquino, daar heb je geloof niet bij nodig. Wel benadrukt hij dat kennis uit alle hoeken komt: intuïtie, theorie, openbaring, religie, filosofie, ervaring. En dat wijsheid en waarheid zich bevinden in de combinatie van die factoren. Gedachtegoed dat wij in deze tijd enthousiast omarmen.

Ontdek je eigen visie: Michel de Montaigne

Zestiende-eeuwse filosoof Michel de Montaigne komt uit een rijk, intellectueel milieu, maar wordt misselijk van de arrogantie die daarmee samengaat. De kracht van verstand het hoogst haalbare? Onzin, vindt Montaigne. Het leven bestaat uit bizarre, onvoorspelbare gebeurtenissen en – inderdaad – gedeeltelijk uit kennis. Maar als je voorbij gaat aan wat niet voor reden vatbaar is, mis je de essentie van het bestaan. Montaigne benadrukt hoezeer verstand ons in de weg kan zitten en vindt het stompzinnig dat filosofen zoveel aandacht besteden aan het bestuderen van en reageren op het werk van anderen, terwijl het van veel grotere waarde is je eigen denken te bestuderen en te beschrijven. Dat doet Montaigne in zijn essays (een genre dat hij zelf bedenkt) die een inkijkje geven in een tijd die zo ver lijkt van de onze, maar die Montaigne door zijn toegankelijk manier van schrijven heel dichtbij haalt.

Literair cynisme: François de La Rochefoucauld

Scherp, grappig en melancholisch; de zeventiende-eeuwse hertog en filosoof La Rochefoucauld is ludiek om meerdere redenen. Hij schrijft Maximen; oneliners die op cynische toon de draak steken met een donker aspect van menselijk handelen. La Rochefoucauld doet gedurende zijn leven voldoende inspiratie op om zich dit zelfbedachte genre eigen te maken. De hertog heeft veel geld, connecties en een gerespecteerde familienaam, maar leidt een zwaar leven. Zo belandt hij in de gevangenis, verliest al zijn geld en wordt in zijn oog geschoten. De rest van zijn leven besluit hij in rustiger vaarwater te verkeren: in salons omringt door intellectuelen. Hij slijpt er zijn pen, reflecteert uitvoerig op het bestaan en schrijft één van zijn bekendste Maximen: “We all have strength enough to bare the misfortunes of others”. Ofwel: we hebben allemaal genoeg kracht om de mislukkingen van anderen te verdragen. Nu die van onszelf nog.

Beeld: fotografie door Dana van Leeuwen, styling door Marita Jansen

Meer weten over de filosofen?

Meer lezen over filosofie?

Dit is wat je kunt leren over ‘jezelf zijn’ van de Afrikaanse ubuntu-filosofie.

Samen op vakantie gaan wordt wel eens de ultieme relatietest genoemd. Niet alleen een romantische liefde, ook een vriendschap kan op vakantie voor kleine of grotere uitdagingen komen te staan. Maar laat je daar niet door afschrikken. Een vakantie met een vriend of vriendin is juist leuk en dé manier om jullie vriendschap te verstevigen.

Met een beetje voorbereiding en een paar afspraken zorgen jullie samen voor een onvergetelijke tijd:

Bepaal je compatibiliteit

First things first. Voordat je in een enthousiaste opwelling tickets en een hotel boekt, is het wel zo handig om duidelijk te hebben wat jullie verwachten van een vakantie. Als jullie allebei bereid zijn om een beetje te geven en nemen, is het helemaal niet erg dat de een het liefst ligt te lezen aan de rand van het zwembad, terwijl de ander de voorkeur geeft aan het ontdekken van de natuur. Je kunt tenslotte prima vandaag het ene doen, en morgen het andere. Maar als jullie verwachtingen echt mijlenver uit elkaar liggen, zijn jullie misschien een minder goede match als reismaatjes.

Maak afspraken

Welke bezienswaardigheden wil jij het allerliefst zien? Zijn er hotspots die al jarenlang op de bucketlist van je vriend(in) staan? Als je vooraf een lijstje maakt van absolute must-sees, kun je eenmaal ter plekke beter keuzes maken en hoeft geen van beide teleurgesteld te worden, zelfs niet als jullie planning door onvoorziene omstandigheden in het water valt.

Ook wat betreft eten is het fijn om alvast wat afspraken te maken. Heeft iemand bijvoorbeeld een voedselallergie? Of is een van jullie vegetariër of veganist? Zoek dan naar eetgelegenheden met voldoende geschikte keuzes, je bent immers samen op vakantie. Het is fijn als je vooraf al bekijkt welke opties er zijn, zodat je niet in hangry toestand stad en land af hoeft te zoeken naar een geschikt restaurant.

Geef elkaar de ruimte

Zelfs als je bestie en jij elkaar al jaren kennen, kan het wennen zijn om ineens 24 uur per dag op elkaars lip te zitten. Dat betekent niet dat je per se tijd in hoeft te plannen om apart van elkaar op stap te gaan, maar wel dat je je soms een beetje aanpast. Geven en nemen, zullen we maar zeggen. Heeft je reisgenoot ‘s ochtends wat extra tijd nodig om rustig wakker te worden? Of vind jij het prettig om voor het slapen gaan in stilte een boek te kunnen lezen? Zorg ervoor dat je elkaar op zulke momenten zonder morren tijd en ruimte geeft. En als jullie het wél fijn vinden om af en toe solo iets te doen: ook prima.

Wees flexibel

Een vertraagde (of, horror: gemiste) vlucht, regenachtig weer, zoekgeraakte bagage of een hotel dat tegenvalt: zelfs met een goede voorbereiding verloopt een vakantie helaas niet altijd zoals verwacht. Ga niet bij de pakken neerzitten bij een tegenslag, maar probeer er het beste van te maken. Als het koud en nat is zit je liever niet op het strand, maar je kunt wél musea bezoeken of van de gelegenheid gebruikmaken om alle leuke lunch- en koffietentjes op je plek van bestemming te testen. Met een positieve, open houding zijn het juist de onverwachte wendingen die van je vakantie een succes maken. En – echt waar – over een jaar is die gemiste vlucht vooral een goede anekdote.

Relax! Je bent samen op vakantie

Met een vriend of vriendin vakantie vieren, verdiept de relatie. Je maakt samen herinneringen in een heel andere omgeving dan thuis, waar je jaren later nog steeds over praat. Best bijzonder, toch? Maak je dus vooral niet te druk om onschuldige discussies of kleine ergernissen. Die horen er nu eenmaal bij. Ontspan, maak plezier en geniet van elkaar.

Meer lezen over reizen?

Dit zijn zes manieren om tot rust te komen tijdens het reizen.

Twijfel, pijn, verdriet? Geen nood, je ziel schittert. Psychiater, psycholoog en filosoof Carl Gustav Jung (1875 – 1961) beschouwt de ziel als een onontkoombaar en fascinerend fenomeen. Het is voor hem vanzelfsprekend dat de ziel niet wetenschappelijk te onderzoeken is, maar dat maakt ‘de moeder van het menselijk handelen’ niet minder waard. In zijn Psychologische beschouwingen beschrijft Jung de waarde van de ziel. Drie belangrijke inzichten op een rij.

1. Accepteer ongemak

We zijn allemaal op zoek. Yoga, trends op het gebied van voeding, mantra’s zingen; van hoe verder de kennis komt, hoe beter die is voor onze ontwikkeling, lijkt het devies. Jung noemt het manieren om aan de ziel te ontkomen. Mensen zoeken naar zin en structuur en sluiten zich vervolgens – na jaren extern onderzoek – af voor andere waarheden. Zonde, vindt Jung, want in de ziel bevindt zich alles. En dat alles kunnen we nooit geheel bevatten. We zijn onderdeel van een groter geheel en weten niet precies waarom we doen wat we doen. Jung erkent dat de ongrijpbaarheid van de ziel ongemakkelijk is, maar beschrijft een leven zonder zielenroerselen als saai en statisch. Ervaar de wereld naar hartenlust, maar zoek en vind in jezelf, is zijn overtuiging.

2. Kracht van illusie

Helder bewustzijn neemt alleen het tastbare waar. Dat illusie en fantasie het bewustzijn vertroebelen, onderstreept voor Jung het verschil tussen ziel en bewustzijn. Als het bewustzijn de ziel erdoor laat, komen fantasie en verbeelding naar voren. Neem dromen: je weet dat de beelden niet in werkelijkheid hebben plaatsgevonden, maar ze hebben wel waarde, volgens Jung. In dromen komen zaken naar voren waarvan je je niet of niet geheel bewust bent, maar die wel in je ziel leven. Net als intuïtie, ingevingen en onbewuste herinneringen. Let wel: het opmerken van dit soort ervaringen is weggelegd voor mensen die daar ‘innerlijke zin’ in hebben, schrijft Jung. Kleuren hebben voor een blinde immers ook geen waarde.

3. Verlichting voorbij

Waarom claimen mensen dat ze verlicht zijn, vraagt Jung zich af. Net zoals de ziel niet aantoonbaar is, is verlichting dat ook niet. Fijn als je tot inzichten gekomen bent, maar jezelf daarmee een uitverkoren positie geven, vindt Jung niet nodig. Hij geeft liever iedereen een uitverkoren positie door de ziel in verband te brengen met God. God laat zich zien in de ziel. Waarom zou Hij ons anders geschapen hebben? Interessant in dit licht zijn ook Jungs twaalf archetypen, waaronder: nar, minnaar en zorger. De personificatie van menselijke drijfveren die terugkomen in onder meer mythes, sprookjes en tarot. We zijn het allemaal zelf, zegt Jung. De ziel omvat alles.

Meer lezen over Carl Gustav Jung?

Dit zijn de twaalf archetypes van Jung: waarin herken jij jezelf?

Naast dat je er een leniger, flexibeler en sterker lichaam door krijgt is er nóg een reden om (meer) aan yoga te doen: het werkt ook perfect als ondersteuning voor een goede nachtrust. Yoga voor het slapen gaan dus. 

Bepaalde houdingen kunnen je helpen om eerder in slaap te vallen, beter door te slapen en tijdens de nacht minder vaak wakker te worden. Natuurlijk met de prettige bijkomstigheid dat je de volgende ochtend uitgerust, fris en energiek weer wakker wordt.

Zin om vanavond je yogamat nog even uit te rollen voor het slapen gaan? Deze vijf asana’s laten je slapen als een roos:

1. Gemakkelijke houding – Sukhasana

Deze asana is fijn om je yogasessie mee te beginnen voor je gaat slapen. Het brengt je zenuwstelsel tot rust en helpt je naar binnen te keren.

Kom zitten in de kleermakerszit. Je enkels zijn gekruist en je knieën vallen naar buiten. Zorg ervoor dat je rug recht is; gebruik als het nodig is een kussen onder je billen. Leg je handen op je knieën. Je handpalmen wijzen naar boven en je wijsvinger en duim raken elkaar. Adem diep in door je neus en laat op elke uitademing emotionele en lichamelijke spanning los.

2. Kaars – Sarvangasana

De kaarshouding kalmeert het zenuwstelsel en is effectief tegen slapeloosheid.

Ga plat op je rug liggen met je handen langs je lichaam en je voeten bij elkaar. Duw op een inademing je handpalmen in de mat, terwijl je je benen gestrekt over je hoofd beweegt, met je tenen richting de mat. Op de volgende inademing plaats je je handen tegen je onderrug. Zorg ervoor dat je ellebogen dicht tegen je lichaam houdt en strek op de uitademing je benen recht omhoog. Blijf één tot vijf minuten in deze houding en rol dan wervel voor wervel weer omlaag.

3. Gebroken Kaars – Viparita Karani

Deze houding, een variatie op de kaars, ontspant je lichaam en kalmeert de geest. De gebroken kaars helpt ook bij rugklachten en als je last hebt van vermoeide benen.

Ga dicht bij een muur op de grond liggen, en breng je benen langs de muur omhoog. Je hoofd en schouders laat je rusten op de grond. Leg eventueel een kussentje of opgevouwen deken onder je heupen. Je armen leg je ontspannen naast je lichaam of iets omhoog langs je hoofd. Blijf vijf tot tien minuten in deze houding. Terwijl je benen zwaarder worden, ontspant je lichaam steeds iets meer.

4. Kindhouding – Balasana

Deze asana is herstellend en rustgevend voor je lichaam, helpt om stress los te laten en kalmeert je hersenen.

Ga op handen en knieën zitten, met de bovenkant van je voeten tegen de mat. Plaats je grote tenen tegen elkaar aan en spreid je knieën op heupbreedte. Zak nu met je billen richting je hielen en buig je bovenlichaam voorover. Laat je voorhoofd op de mat rusten. Strek je armen voor je uit met de handpalmen naar beneden, of leg ze juist met de handpalmen naar boven langs je lichaam naar achteren. Blijf zo lang in deze houding als je wilt.

5. Lijkhouding – Savasana

Tijdens yogalessen doe je deze houding vaak aan het einde, en dat is niet voor niets. Savasana zorgt voor een diepe ontspanning van je lichaam en geest. De houding helpt je om te verstillen en alles wat je niet meer nodig hebt los te laten. Ga je na deze yoga-oefening meteen slapen? Dan kun je ‘m ook in bed uitvoeren.

Ga rechtuit liggen, met je armen iets van je lichaam af en de handpalmen naar boven.  Laat je voeten naar buiten vallen (of juist naar binnen, als dat natuurlijker voelt voor je). Richt je aandacht op je ademhaling en laat je spieren, van je tenen tot aan je kruin, één voor één volledig ontspannen. Langzaamaan voel je je hele lichaam verzachten. Blijf tenminste vijf minuten in deze houding – of zelfs totdat je vanzelf in een diepe slaap wegzinkt.

Meer yoga poses uitproberen?

Zit je vast? Dit zijn 3 yoga-oefeningen die je zittend kunt doen.

Hoe fijn het ook is om vakantie te vieren op een verre bestemming; de reis ernaartoe is niet altijd even prettig. Stap jij na een lange vlucht ook het vliegtuig uit met stramme, stijve spieren? Als je onderweg in het vliegtuig wat yogaoefeningen doet, ga je voortaan fris en fruitig van boord.

Voor deze oefeningen – zittende varianten van bekende yogahoudingen – hoef je je stoel niet eens uit te komen. Ook ideaal tijdens een lange auto-, bus- of treinreis.

Berghouding – Tadasana

Begin je serie yogaoefeningen met een zittende variant van de berghouding. Ga rechtop in je stoel zitten, zet je voeten stevig op de grond en laat je handen op of naast je bovenbenen rusten. Ontspan je schouders en beeld je in dat een onzichtbaar touwtje je kruin omhoog trekt en je rug lang maakt. Sluit je ogen en haal een paar keer diep adem. Dit helpt je om je bewust te worden van je lichaam. Beweeg op een uitademing je hoofd voorzichtig richting je linkerschouder voor een milde stretch van je nek. Kom op een inademing terug naar het midden en herhaal aan de andere kant.

Halve maan – Ardha Chandrasana

De halve maanhouding vermindert stress en maakt de spieren in je rug soepeler. Als je last van je rug hebt, kan de halve maan pijnklachten verminderen. Ga weer rechtop zitten en strek je armen omhoog langs je oren. Pak nu met je linkerhand je rechterpols vast. Adem in en buig je lichaam op de uitademing zijwaarts naar links. Zorg ervoor dat beide billen stevig de stoel blijven raken en stretch niet te ver; het moet wel comfortabel blijven (en je wilt ook niet half over de passagier naast je hangen). Blijf een paar ademhalingen in de houding en kom dan op een inademing terug naar het midden. Herhaal aan de andere kant. Tip: neemt deze oefening met gestrekte armen te veel ruimte in? Buig je armen dan en pak je ellebogen vast in plaats van de pols.

Cobra – Bhujangasana

Voor deze zittende cobra buig je je bovenlichaam iets naar voren en steek je je borst vooruit. Zet je handen op je knieën. Op een inademing beweeg je je kin omhoog zodat je naar het plafond kijkt en je borst en hart zich openen. Ontspan je schouders. Blijf een paar ademhalingen in de houding om je ruggengraat en borst weer wat soepeler te maken.

Halve duif – Ardha Kapotasana

Voor deze vierde houding uit de serie yogaoefeningen kom je opnieuw rechtop zitten. Breng nu je rechterbeen omhoog en leg je rechtervoet ter hoogte van de enkel op je linkerknie. Je scheenbeen is parallel met de rugleuning van de stoel voor je. Flex de tenen van je rechtervoet. Adem in en beweeg op de uitademing met een rechte rug naar voren. Je voelt nu een stretch in je heupen, dijen en onderrug. Blijf een paar ademhalingen in de houding. Herhaal dan aan de andere kant.

Adelaar – Garudasana

Strek je armen voor je uit, met je ellebogen in een hoek van 90 graden. Je handpalmen zijn naar elkaar gericht en je duimen wijzen omhoog. Breng nu je rechter elleboog onder je linkerelleboog. Druk de handpalmen tegen elkaar en zorg ervoor dat je onderarmen recht omhoog wijzen. Je bovenarmen zijn horizontaal en je schouders ontspannen. Kruis dan je rechterbeen over je linkerbeen en haak je rechtervoet achter je linker kuit. Haal een paar keer diep adem in deze houding, herhaal dan aan de andere kant.

Yoga op je vakantiebestemming

Ook als je eenmaal op je bestemming bent, is het heerlijk om af en toe de mat op te stappen en wat yogaoefeningen te doen. Bewust tijd nemen voor jezelf helpt je om in het hier en nu te zijn, zodat je bewuster kunt genieten van alles wat je meemaakt. Met deze tips is het volhouden van je yogaroutine ook tijdens vakanties een makkie.

Bekijk ook deze video met zittende yogaoefeningen:

Zit een vakantie er voor jou dit jaar niet in, of is de datum van vertrek nog lang niet in zicht? Niet getreurd. Een staycation – lekker thuisblijven en thuis vakantie vieren – heeft namelijk ook zo z’n voordelen.

Je bespaart geld, voorkomt er een hoop vakantiestress mee en het is ook nog eens beter voor het klimaat. Bovendien kun je ook thuis of dichtbij huis tóch dat vakantiegevoel te pakken krijgen. Zo doe je dat:

1. Plan een stranddag

Dat doe je natuurlijk bij voorkeur als de zon schijnt, maar stralend zomerweer is geen vereiste. Ook met een stevig windje is het strand een heerlijke plek. Lekker uitwaaien!

2. Maak een vakantiebestemming van je tuin of balkon

Met een paar mooie planten, vrolijke bloemen en exotische accessoires waan je je in je eigen tuin of op het balkon op een verre bestemming. En dat met nul-komma-nul reisstress.

3. Ga op micro-avontuur

De leukste micro-avonturen beleef je dicht bij huis.

4. Trakteer jezelf op een dagje wellness

Gezellig om samen met een vriend(in) of je lief te doen, maar ook in je eentje een aanrader. Aan het eind van de dag voel je je hoe dan ook als herboren.

5. Kampeer in de tuin

Ben je dol op kamperen en in het bezit van een tuin die groot genoeg is om de tent in op te zetten? Bingo.

6. Ga picknicken

Vul een mand of tas met hapjes en drankjes, zorg voor een groot kleed en zoek een mooie plek in de natuur om samen met anderen van al dat lekkers te genieten.

7. Maak een mini-stedentrip

Wie zegt dat een stedentrip een heel weekend moet duren? Ook in een dag kun je een nieuwe stad ontdekken.

8. Huur een bootje

Een dag op het water is als een mini-vakantie op zich. Vaar gezellig door de stad, of zoek juist de rust op van de natuur.

9. Maak een fietstocht

In heel Nederland zijn prachtige routes die je per fiets kunt ontdekken. Zo zie je je eigen omgeving eens met heel andere ogen.

10. Trek je wandelschoenen aan

Niet zo’n fietser? Kies dan voor een wandeltocht.

11. Ga tijdens je staycation een dag offline

Dat geeft zoveel rust. En mocht je toch nog een beetje balen dat een verre reis er voor jou niet in zit, dan zit je ook helemaal niet te wachten op jaloersmakende foto’s van mensen die wel op vakantie zijn, toch?

12. Lees eindelijk die stapel boeken

Ligt jouw nachtkastje bezaaid met boeken die je wel wilt lezen, maar waar je steeds niet aan toekomt? Tijdens je staycation heb je daar eindelijk álle tijd voor.

13. Maak een mini-roadtrip

Pak de auto en ga een dag op avontuur. Bepaal vooraf je route of ga juist lekker op de bonnefooi.

Meer Happinez?

Heb jij dat ook? Thuis lukt het me best aardig om het plastic afval te verminderen, maar nu ik een rondreis maak, lijkt het hek weer van de dam als het gaat om de plastic-verpakkingen. Minder plastic op vakantie, hoe doe je dat? 

Voorbeeld: elke avond duur uit eten is te begrotelijk, maar bij goedkopere eetgelegenheden krijg je je drank al snel in een plastic beker of pakje. Toch zijn er kleine en grote dingen die je kunt doen om ook onderweg de hoeveelheid wegwerpplastic te verminderen. Tips!

1 Je vertrouwde boodschappentas

Makkelijk scoren: in het buitenland kun je natuurlijk net zo goed je eigen tas meenemen naar de supermarkt, of groentenzakjes mee naar de markt als je daar bijvoorbeeld fruit gaat kopen. De aangeboden plastic zakken kun je dan vriendelijk weigeren (of koop bij de supermarkt een herbruikbare tas, soms is het ontwerp zo mooi dat het een souvenir op zich is).

2 Je eigen waterfles en drinkbeker

Bij watertappunten (bijvoorbeeld in hotels) kun je de plastic bekertjes dan gewoon laten liggen. En in het vliegtuig, waar je élk drankje of kopje thee in een nieuw plastic bekertje krijgt, scheelt het ook enorm. (Een echte milieuklapper maak je natuurlijk door minder te vliegen, maar soms lukt het niet, en dan is het vermijden van dat plastic toch meegenomen). Overigens: in meer landen dan je denkt is het kraanwater gewoon veilig om te drinken. Een overzicht vind je hier.

 3 Waterfles met filter

Reis je door een land waar het water uit de kraan niet drinkbaar is, dan is een waterfles met een goed waterfilter echt een vondst. Ze zijn verkrijgbaar via buitensportwinkels en oorspronkelijk bedoeld voor kampeerders. Goedkoop zijn ze niet, maar als je doorrekent hoeveel je anders aan flessen water kwijt bent, heb je het bedrag er snel uit. (Ik heb er nu een bij me en ik snap niet dat ik er niet eerder opgekomen ben! Nog even los van de plastic flessen die je vermijdt, het is ook handig, want je kunt waar je wilt je fles vullen en hoeft nooit op zoek naar een verkooppunt van drinkwater.)

4 Neem je eigen reisbestek mee

Vooral handig bij streetfood, het scheelt elke keer weer een setje wegwerpbestek. Wat trouwens ook superhandig kan zijn: een (lekvrije) bewaarbak. Er kan streetfood in, maar bijvoorbeeld ook los fruit, of je kunt er brood in vers houden. Zo’n bak neemt wel ruimte in in je koffer of rugzak, maar als je ‘m vult met losse spullen hou je de boel ook nog opgeruimd.

5 Minder plastic op je hotelkamer tijdens je vakantie

Makkelijk scoren: die kleine plastic flesjes met één portie shampoo of conditioner kun je lekker laten staan als je je eigen spul bij je hebt. Maar let ook op de prullenbakken. In een hotelkamer (inclusief badkamer) staan soms wel drie prullenbakken met in allemaal een plastic afvalzak. Zodra er íets in zo’n prullenbak zit, ook al is het maar één snoeppapiertje of één wattenschijfje, vervangen schoonmakers de plastic afvalzak door een nieuwe. Heb je weinig afval? Gebruik dan maar één prullenbak, bijvoorbeeld die in de badkamer. Dat scheelt per overnachting ook weer een paar plastic zakken.

6 Zonnebrand zonder micro-plastic

Waterflessen en plastic zakken, dat is het zichtbare plastic. Maar er is ook onzichtbaar plastic. Micro-plastic zit bijvoorbeeld in zonnebrand en andere cosmetica. Bij zonnebrandcrème is het al helemaal relevant wat er in zit, omdat je er vaak mee de zee of ander water in gaat. Het is soms even puzzelen op de kleine lettertjes om te achterhalen of ergens microplastic in zit. Op de website van de Plastic Soup Foundation kun je nagaan welke ingrediënten je liever wilt vermijden, er is ook een app ontwikkeld.

7 Raap plastic op

Zeker als je ergens bent aan een strand of een rivier: als je daar een plastic zak opraapt en in een afval bakt gooit, komt dát plastic alvast niet in de oceaan terecht.

Tip: installeer de app Litterati op je telefoon en registreer het plastic (blikjes mogen natuurlijk ook, daar zit trouwens ook plastic in…) voordat je het opruimt. Ook leuk bij een rondreis: als je één stuk afval per dag registreert, kun je later op de kaart precies je spoor volgen. Dat heeft ook wel wat.

Alle beetjes helpen

Zero plastic is thuis al bijna niet te doen, en op reis al helemaal moeilijk. Maar toch, als je erover nadenkt… In zoveel landen is de afvalinzameling en recycling een stuk problematischer dan in Nederland. Vaak belandt afval gewoon op de stort en dan geldt al helemaal: het beste afval is géén afval. Alle beetjes helpen, toch?

Beeld: fotografie door Bruin Feskens, styling door Richard Piri

Meer lezen over afval verminderen?

Dit is hoe minder afval je leven leuker maakt (echt!).

Paarden kunnen ons leren over innerlijke rust. Ze stralen een kalmte uit die effect op ons uitoefent. Daarnaast zijn paarden dieren die voor ons mensen als een spiegel kunnen dienen en brengen ze ons dichter bij onze kern. 

Tine Laperre (1956) woont en werkt in België met haar zeven paarden en twee pony’s. In haar boek ‘Zielspaarden’ beschrijft ze hoe deze dieren haar leermeesters zijn geworden en dat paarden haar de weg naar stilte en innerlijke rust hebben gewezen.

“De paarden zijn mijn healers, mijn therapeuten. Ze hebben me naar een wereld geleid van wonderlijke stilte, stilte van binnen. Mijn interesse begon toen ik klein was. In de wei naast ons huis graasden de pony’s van mijn oom. Hun grootsheid fascineerde me: paarden zijn krachtig en kwetsbaar tegelijk.

Gewoon samen zitten

Vanaf mijn achtste leerde ik paardrijden op een manege, toen ik twintig was spaarde ik al mijn geld bij elkaar om een eigen paard te kunnen kopen: Al-Batal, een Arabische hengst. Later kon ik ook een huis kopen met een weide zodat hij bij me kon wonen. Ik bracht veel tijd met hem door, vaak gewoon samen zitten. Ik ontdekte wat een paard verlangt, waar hij gelukkig van wordt. We kregen een sterke band.

Ik kon op Al-Batal zonder zadel en teugels rijden, maar mijn tweede paard Popov ging daar niet mee akkoord. Dus moest ik op onderzoek gaan voor hem. Maar eigenlijk, zo bleek, op onderzoek in mezelf. Een paard reageert overal op: je houding, je gevoel, wat je uitstraalt, je lichaamssignalen, gebaren, zelfs op je gedachten. Ik moest gaan trainen op mijn rijhouding, en op al die andere dingen. Alleen als ik héél bewust aanwezig in mijn eigen lichaam was, kon ik met hem rijden.

Mijn derde paard Patusco was zowaar een nog grotere uitdaging. Hij was grillig. Als hij boos was, kon hij grommen als een beer. Er volgden zelfs fl inke valpartijen. Ik vroeg me af: hoe kan ik hem benaderen zonder dat hij het gevoel krijgt dat hij zijn vrijheid verliest? Langzamerhand leerde ik ook door hem de taal van de paarden kennen. Op een dag, toen ik het eigenlijk al opgegeven had, kwam hij naar me toe.

Paarden en innerlijke rust

De eerste stap naar connectie is: niets van elkaar willen. Ik noem het de ‘nul-zone’. Geen snoepjes geven, maar wachten tot ze zelf naar me toe komen om contact te maken. In dat eerste moment verlang je niets van het dier, maar ga je volledig naar jezelf. Je hoort geluiden, ruikt geuren, neemt de omgeving waar. Totdat er aanvaarding komt in jezelf, met jezelf. Alleen vanuit deze nederigheid en vanuit deze bewuste staat, kun je het dier benaderen. ‘Ik wil graag naar je toe, maar ik verlang niets van je.’

Ik heb er lang over gedaan om hun kuddetaal te observeren, te vertalen en toe te passen. Ook ontdekte ik wat een paard werkelijk nodig heeft. Als je je helemaal bewust bent van jezelf en wat je uitstraalt, kun je op zijn golfl engte komen. Stapje voor stapje. Zo kan er een prachtige connectie ontstaan. Als je helemaal openstaat en hem zonder zelfbelang benadert, kun je toegang krijgen tot zijn ware zijn. Zo kun je echt samen zijn, samen bewegen, zonder woorden, als een dans met het paard. Een vrijheidsdans. Vrij van oordelen, van kritiek, van verlangens. Paarden volgen alleen vrijwillig een leider als deze innerlijke rust gevonden heeft. Dat is wat de dieren me hebben geleerd, de weg naar innerlijke stilte.”

Meer weten?

Dit artikel is een fragment uit Happinez 4-2019 ‘Lichter leven’. Als je meer wilt lezen over dieren als leermeesters, kun je dit nummer zonder verzendkosten bestellen in onze webshop.

Happinez 4-2019
Happinez 4-2019
Bestel nu Happinez 4-2019 'Lichter leven' en ontvang het nummer gratis thuisbezorgd.
Bekijk product
3,00

Meer Happinez?