Leven met de maan - Happinez
Terug naar overzicht

Leven met de maan

Categorie
Tekst
Anne Wesseling
Leven met de maan

‘Er is elke dag een zonsopgang en een zonsondergang, het is aan jou om te kiezen of je erbij wilt zijn,’ zegt de moeder van Cheryl Strayed in haar prachtige memoir ‘Wild’. Wat ze zegt over de zon gaat op voor zoveel andere natuurverschijnselen. De maan, bijvoorbeeld.

Eens per maand is het ‘nieuwe maan’. Dat houdt in dat de maan (van ons uit gezien) in dezelfde richting staat als de zon, waardoor alleen de áchterkant van de maan verlicht is, en je vanuit de aarde alleen een donkere vlek ziet. Soms staat de maan trouwens ook nog onder de horizon, waardoor je al helemaal niks ziet. Wat jammer is, maar ook een prachtig nulpunt om mee te beginnen.

Want de nieuwe maan is het begin van een nieuwe maan-maand en wordt vaak gezien als een moment om nieuwe plannen te maken, op te ruimen, over je wensen na te denken. Maar het is ook een uitgelezen moment om te besluiten de hele maancyclus van vier weken een keer bewust mee te maken (zo schreef Susan Smit al eerder hoe je leeft in het ritme van de maan). Van nieuwe maan (als de maan in de schaduw staat) naar volle maan (als de maan vól in de zon staat) en weer terug.

De geheime kant van de maan

Waarom dat zo bijzonder is? Nou, de maan is typisch een van die vanzelfsprekende zaken waar je eigenlijk nooit op let – zeker niet als je in een stad woont, en ’s avonds leeft bij kunstlicht. Ja, natuurlijk, je ziet de maan af en toe door de bomen schijnen, maar zíe je ‘m ook echt? Je denkt van wel, tot je voor de aardigheid een keer een verrekijker pakt en de maan plotseling van dichterbij ziet. Dan zie je zoveel meer details! De diepte van de kraters. De schaduwvlakken die ‘maanzeeën’ heten, al is er geen spat water te vinden.

De maanzeeën hebben de prachtigste namen, je kunt ze opzoeken in een ruimte-atlas. De grote donkere vlek boven, is de Mare Imbrium (de Zee der Buien) en daaraan grenst de Sinus Iridum, de Baai der Regenbogen. En ergens rechts van de grote kratergroep was de landingsplaats van de Apollo 11.

Wist je trouwens dat we vanuit de aarde áltijd dezelfde kant van de maan zien? Komt doordat de maan met dezelfde snelheid om de aarde draait als om haar as, als iemand die om je heen cirkelt en haar gezicht naar je toe. De achterkant van de maan is haar geheime kant, die werd pas in 1959 voor het eerst gefotografeerd tijdens een onbemande Russische ruimtevlucht.

Een oeroud besef

Om de hele maancyclus te volgen, heb je niet eens een verrekijker nodig. Van de nieuwe maan naar de volle maan en weer terug kun je gewoon bijhouden als je elke dag naar de maan kijkt. Wat dat brengt, dat bewust kijken naar de maan, is een natuurlijk en oeroud besef van tijd. De zon en de maan zijn de oudste instrumenten waarmee mensen de tijd bijhouden, veel kalenders zijn nog steeds op de maan gebaseerd (de Joodse en Islamitische bijvoorbeeld).

Het is een wonderlijke gedachte dat mensen duizenden, tienduizenden jaren geleden al naar de maan keken, zagen hoe de maan veranderde, in de schaduw kwam te liggen en er weer uit kwam. De oudste mens, Lucy, op de vlakten van oost-Afrika, de Neanderthalers in de grotten bij Gibraltar, de groepjes homo sapiens door Azië trokken, de oude Egyptenaren, de Grieken, de Maori die kleine scheepjes overstaken naar Nieuw-Zeeland – allemaal bewogen ze door maanverlichte nachten, keken ze naar de maan, maten ze het verstrijken van de tijd af aan de maan.

Verwonder je en laat je troosten

Ze voelden bij het kijken naar de maan ook, dat kan haast niet anders, diezelfde mengeling van ontzag en verwondering die je nu nog kunt voelen als je boven je aan de hemel de maan ziet staan. En op momenten dat het even tegenzit, gaat er troost van uit, dat ook. Dat je verbonden bent met de wereld en de ruimte. Dat alles verandert en tegelijkertijd niet. Dat de geschiedenis van de aarde gemeten wordt in miljarden jaren en dat het toch eigenlijk wel tof is dat je daar heel even bij mag zijn, met je Stormen en je Buien en je Kenteringen en wat al niet. En hoe mooi is het dat je kijkend naar de maan (pak het moment!), al is het maar heel even, je ruimteschip kunt laten landen bij de Zee van Rust.

Wat Cheryl’s moeder zei: ‘Put yourself in the way of beauty.’

Zo word je je meer bewust van de maan

  • Kijk regelmatig naar boven en zoek de maan, niet alleen ’s avonds, maar ook overdag. Als je maan vanuit je raam kunt zien: teken een maand lang elke dag op het glas op hetzelfde tijdstip de maan waar (en hoe) je hem op dat moment ziet.
  • Kijk met een verrekijker naar de maan (of ga naar een sterrenwacht en kijk door een telescoop), of maak met een goede camera een foto van de maan en vergroot die.
  • + Download een maan-app, zodat je steeds weet in welke fase de maan op dat moment is.

Zo gebruik je de maankracht in je dagelijkse leven

Lezen

  • Yasmin Boland, ‘Leven met de maan’ (uitgeverij Ankh Hermes)
  • Cheryl Strayed, ‘Wild’ (Luitingh-Sijthoff)

Meest populair