Nooit meer stressvolle gedachten – met deze 5 wijze lessen van Byron Katie
Terug naar overzicht

Nooit meer stressvolle gedachten – met deze 5 wijze lessen van Byron Katie

Categorie
Tekst
Geertje Couwenbergh
Nooit meer stressvolle gedachten – met deze 5 wijze lessen van Byron Katie

Schrijfster Geertje Couwenbergh ondervond zelf hoe haar leven veranderde, toen ze persoonlijk kennismaakte met Byron Katie, bedenker van ‘The Work’;  een methode waarbij bevraging de essentie is.

In het werk van Byron Katie hoef je niet te kiezen tussen diepgang en toegankelijkheid. Al jarenlang begeleidt de Amerikaanse leraar wie maar wil in ‘The Work’. Een methode van bevraging die wordt ingezet door een groeiende groep mensen, van psychotherapeuten tot spirituele reuzen. Hieronder deel ik van haar de vijf meest aanstekelijke redenen om je leven te bevragen. Plus de inzichten die het mij opleverde.

1. Niet wat er gebeurt, maar je gedachten óver wat gebeurt maken je ongelukkig

Dat is iets waarvan je misschien al snel handen wapperend denkt het wel te weten – ja, je gedachten creëren je wereld; check. Maar toch. Het is nog al wat om te beweren dat je gedachten de bron zijn van al je problemen en niet oorlog, afwezige vaders of dierenmishandeling – om maar iets te noemen. Toch staat dat voor Katie, zoals ze genoemd wordt, als een paal boven water. Het is een inzicht dat haar leven veranderde toen ze bijna tien jaar ernstig depressief was, een periode waarvan ze de laatste twee jaar vaak niet eens in staat was om haar slaapkamer uit te komen.

Gedachten als ‘hij houdt niet van me’, ‘er is iets mis met me’, of elke gedachte dan ook die je plaagt, is volgens Katie de moeite waard om te onderzoeken. Ze noemt ‘The Work’ een meditatie waarin je nagaat of je overtuiging waar is, en welk effect het uitoefent op je leven. Niet om positief te leren denken of je problemen te ontkennen, maar juist om de waarheid boven tafel te halen.

2. Blijf bij je eigen zaken

Volgens Katie zijn er maar drie soorten zaken: mijn zaken, jouw zaken en Gods zaken. Kort gezegd: het is jouw zaak dat je vandaag een gele blouse aan trok, mijn zaak dat ik die lelijk vind, en de kleur geel is Gods zaak. Katie: ‘Alles waar ik, jij of anderen geen controle over hebben, noem ik Gods zaken.’

In je eigen zaken blijven betekent overigens niet dat je je handen aftrekt van wat belangrijk voor je is. Integendeel. Je kunt je uitdrukken – zonder te verwachten dat iemand er iets mee doet. Wanneer het helder is in wiens zaken je zit, kun je behoeftes uitspreken – zonder een ander ervoor verantwoordelijk te houden. Katie: ‘Geen twee mensen hebben dezelfde wereld. Ook al ben je veertig jaar getrouwd; je weet fundamenteel niet wat een ander voelt of waarom ze doen wat ze doen. Ook al kun je de zaken van een ander en dingen als warmte, kou, dood, leven, het heelal of de kleur geel niet beïnvloeden; je kunt je er wel mee verbinden. Je kunt nieuwsgierig en open zijn.’ Die staat van zijn noemt Katie ‘liefde’.

3. Je rafelige randjes zijn goed nieuws

Als je bovenstaande zaken op orde hebt, dan wordt het heel duidelijk dat iedereen je spiegel is – en daarmee een leraar. Vóóral zodra ze niet doen wat je wilt. Er is geen betere manier om je te realiseren wat nog in jezelf schuurt dan een ander te beoordelen. Daarom is de basis van ‘The Work’ ook een ‘oordeel over je naaste’-werkblad. Regelmatig verandert je totale oordeel of beeld over die persoon. En daarmee verander je ook zélf.

Een goed voorbeeld is kritiek krijgen of je beledigd voelen. Stel iemand noemt mij arrogant. Vanuit een conventioneel standpunt voel ik me beledigd. Hoe durft iemand me zo te bestempelen – ze kent me niet eens. Wie denkt ze wel niet dat ze is? De kans is groot dat ik vandaaruit de tegenaanval begin. ‘The Work’ moedigt juist aan om stress te herkennen als signaal dat er iets scheef zit; de gedachte erachter te identificeren en te bevragen.

Niets meer missen van Happinez? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

4. Is het waar?

De vraag ‘Is het waar?’ is de eerste en meest essentiële vraag van ‘The Work’. Regelmatig komt die barst er alleen wanneer je bereid bent een vraagteken te zetten bij je meest hardnekkige overtuigingen. Zo zou het eeuwenlang niet in me op zijn gekomen om een gedachte als ‘mensen zouden niet zoveel vlees moeten eten’ op te volgen met de vraag: is het waar? Zelfs als ik dat nu doe, voel ik de vezels in mijn identiteit zich groeperen en schrap zetten. Voor jou is dat misschien een andere gedachte. Of: mensen worden steeds zelfzuchtiger. Of: ik ben dik. Nog los of het antwoord ja of nee is, zorgt het vraagteken alleen al voor ruimte rondom je overtuiging. Het dwingt je om verder na te denken en open te staan voor andere perspectieven.

5. Wakker zijn in de droom

Het verleden en de toekomst zijn ongrijpbaar, beaamt Katie. Mijn ontbijt, zelfs het neerschrijven van deze woorden zijn tegen het einde van de zin een herinnering – een droom. Het volgende woord, mijn volgende maaltijd is vooruitlopen op – een fantasie. Wat blijft er dan over aan realiteit? Zelfs als je een pin probeert te zetten in dit moment, is het reeds vervlogen. Katie noemt het nu dan ook ‘een gerucht’.

Je gedachten houden een verleden en een toekomst in stand – en maken daarmee je werkelijkheid. Volgens Katie verdienen je gedachten om die reden dan ook aandacht. Door je gedachten te bevragen verliest die wereld haar onwrikbare en onrealistische aard. Het verschil tussen een droom ’s nachts – die echt is maar niet waar – en je ervaring overdag wordt kleiner.

De vier vragen

Bijvoorbeeld: hij heeft mij gekwetst

1. Is het waar? (Ja of nee. Bij nee, ga naar 3)
2. Kun je absoluut weten dat het waar is? (Ja of nee)
3. Hoe reageer je, wat gebeurt er, wanneer je die gedachte gelooft?
4. Wie zou je zijn zonder die gedachte?

Keer de gedachte om

a) Naar jezelf (Ik heb mij gekwetst)
b) Naar de ander (Ik heb hem gekwetst)
c) Naar het tegenovergestelde (Hij heeft mij niet gekwetst)

Vind nu minstens drie specifieke, echte voorbeelden van hoe elke omkering waar is voor jou in deze situatie.

Katie zien?
Tijdens haar events begeleidt Katie mensen door hun stressvolle overtuigingen aan de hand van haar methode van vier vragen en omdraaiingen. Veel van deze sessies zijn te bekijken op haar Youtube-kanaal. Ook de sessie die Geertje Couwenbergh bij haar deed, is hier te zien.

Dit vind je vast ook leuk