Ken je het gevoel van samen geheimen fluisteren in het donker? Van het licht uitknippen en een zucht van verlichting slaken om de rust die je toevalt? Het gevoel van ’s nachts door je buurt wandelen en je zintuigen voelen opengaan? Van je opkrullen in je donkere slaapkamer om eens even lekker te huilen om alles wat je nog niet hebt verwerkt?
In het donker vallen de maskers af, dringt de waarheid zich op, is er een intimiteit voelbaar. Het donker biedt beschutting, bescherming, troost, het gevoel van je gedragen weten door iets groters. Het sluit het zintuig af waar we misschien te veel op leunen – het zicht – en opent de andere zintuigen, inclusief het zevende dat de ontastbare wereld waarneemt. Je omringen met donker is een even aardse als mystieke ervaring, omdat het zowel uiterst fysieke als geestelijke effecten heeft. Er worden andere stofjes aangemaakt. Iets in ons wordt alert en iets in ons gaat liggen.
Zoeken naar de warme deken van het donker
Nu de donkere maanden van het jaar ons verlaten en de dagen steeds langer en lichter worden, is het donker weer verdrongen naar de nacht en beslaat het niet meer de randen van de dag. Velen zijn opgelucht, omdat ze hun winterdepressie niet meer hoeven te verhelpen met lichttherapie. Anderen, zoals ik, missen het donker als een vriend. In een tijd waarin de kerstlichtversieringen en de verlichting in de openbare ruimte om veiligheidsredenen toenemen, is het soms zelfs in de winter zoeken naar de warme deken van het donker. Elk jaar wordt de wereld tien procent lichter.
Er ontbreekt niets in het donker
We lijken wel verslaafd te zijn aan licht, aan de dag, aan de zon, aan de lente en zomer. Iets daarvan zal te maken hebben met de angst die ons in de westerse maatschappij is aangepraat voor het zwarte donker, de stilte, de terugtrekkende beweging, de afnemende energie en al helemaal voor de dood. We zien het donker als het ontbreken van licht in plaats van als de voedende, rijke, herstellende omstandigheid die het is. Er ontbreekt niets in het donker, er opent zich juist een ruimte waarin het onderbewuste, het instinctieve, de droom, het mysterie tot hun recht komen. Niet voor niets sluiten we onze ogen als we gaan mediteren of schouwen.
Het donker is niets minder dan heilig
We zijn als maatschappij vergeten dat de dingen niet ontstaan in het licht, maar in het donker. Mensen en dieren ontstaan in de donkere moederschoot, planten en bomen in de diepe, donkere aarde, ideeën en confronterende inzichten in de nacht. Het donker gaat vooraf aan licht op dezelfde manier als de nacht voorafgaat aan de dag, de winter voorafgaat aan de lente en zwangerschap voorafgaat aan geboorte. Het donker is niets minder dan heilig. We zouden haar meer mogen eren en minder bestrijden.
Meer lezen van Susan Smit?
Wat zegt je intuïtie écht? Zo kom je erachter, volgens Susan Smit.
