De magische werking van bijgeloof in moeilijke tijden
Terug naar overzicht

De magische werking van bijgeloof in moeilijke tijden

Categorie
Tekst
Eline Hoffman
De magische werking van bijgeloof in moeilijke tijden

Ooit waren amuletten en talismannen met hun magische krachten standaard onderdeel van de dokterstas. Inmiddels heeft de wetenschap het geloof en de magie ver ingehaald, toch kan bijgeloof, magie of religie soms helend werken.

Toen New York Times journalist Steven Petrow in zijn twintiger jaren zaadbalkanker kreeg, gaf een vriendin hem een fluwelen konijnenknuffel cadeau. Ze vertelde hem dat het konijn magische krachten had en bij zich moest dragen bij elke behandeling. Zo werd het konijn de amulet – ofwel de magische beschermer – van Petrow tegen de kanker.

Ondanks het feit dat Petrow opgegroeid was in een tijd doordrenkt van de wetenschap, was hij niet skeptisch. Integendeel. Hij zag het konijn als de tool die hij nodig had om zijn overlevingskansen te vergroten. De wetenschappelijke studies die hij namelijk veelvuldig las om optimaal geïnformeerd keuzes te kunnen maken over zijn behandelproces, gaven hem geen van allen de garantie dat hij de 30 zou halen.

Een onverdraagbare gedachte voor de jonge journalist. En dus putte hij hoop en kracht uit het konijn met de magische krachten om zijn overlevingskansen te vergroten.

Psychische kloof

Psycholoog en auteur van het boek ‘Believing in Magic: The Psychology of Superstition’ Stuart Vyse geeft aan dat het niet gek is om in tijden van nood vast te houden aan irrationele gedachten. Er ontstaat namelijk een psychische kloof wanneer iemand onzekere berichtgeving krijgt vanuit de wetenschap. Die kloof die de wetenschap niet kan opvullen wordt dan gedicht door kracht te putten uit bijgeloof, magie, paranormale gedachten en religie.

“Ik weet dat het gek is, maar toch voel ik me er beter door,” is volgens Vyse bovendien een hele normale gedachte. De meeste mensen combineren dus de wetenschappelijke informatie die zij vanuit de medische wereld krijgen met de ‘magische’ kracht die een knuffel of amulet voor hen heeft, en voelen zich daar het beste bij.

Ook Harvard arts Ted Kaptchuk kent veel waarde toe aan rituelen, geloof en suggestief handelen als aanvulling op de geneeskunde. Kaptchuk leidt onderzoeken naar placebo-effecten en focust zich op de kracht die de geest kan uitoefenen op gezondheidsresultaten.

Zijn onderzoeken tonen feiten aan waardoor de haren van veel wetenschappers – naar eigen zeggen – recht overeind gaan staan. Hij ontdekte namelijk dat placebo’s, rituelen, geloofsovertuigingen en talismannen zeker een rol kunnen spelen ter aanvulling op de moderne geneeskunde. Weliswaar een bescheiden rolletje, maar toch.

Niets meer missen van Happinez? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Hoop en kracht

Journalist Petrow nam zijn magische konijnenknuffel mee tijdens zijn drie operaties, vier chemotherapieën en continu terugkerende controle-afspraken. Hij vertrouwde op de artsen, maar liet zijn lot nooit alléén aan hen over. De knuffel – zijn amulet – gaf hem de hoop en kracht die hij op sommige momenten uit de medische wereld niet kon krijgen.

Vijf jaar na de diagnose zaadbalkanker verklaarde zijn oncoloog Petrow als genezen. De wetenschap speelde daar volgens de journalist de sleutelrol in, maar de hoop die hij uit het konijn kon putten maakte absoluut een verschil op gebied van zijn algehele welzijn, angstvermindering en kijk op zijn ziekte.

De uitgebreide versie lezen? Hier lees je het verhaal van Steven Petrow.

Dit vind je vast ook leuk