Terug naar overzicht

Lieve goedhartige, je hebt meer macht dan je denkt

Categorie
Tekst
Susan Smit
Lieve goedhartige, je hebt meer macht dan je denkt

Het begrip ‘macht’ heeft vaak een negatief imago. Maar als goede mensen hun invloed en gezag doen gelden is er hoop voor de toekomst. Dus, goedhartigen, pak je macht!

Een vriendin van me had een geschil op werkgebied en zou die dag een brief laten versturen door haar advocaat om een rechtszaak aan te spannen. Ze had er buikpijn van, ook al stond ze volkomen in haar recht. De buikpijn kwam, vertelde ze, omdat ze bang was voor de machtige tegenpartij. ‘Maar jij hebt ook macht, he?’ zei ik haar. ‘Richt je aandacht op de macht die je nu uitoefent en gebruik die uit volle overtuiging.’

Is macht goed of fout?

Het begrip ‘macht’ heeft een negatief imago – vooral voor en door vrouwen die, traditioneel gezien, in de laatste paar eeuwen minder macht bezaten. Wie zijn of haar macht omarmt zal snel voor dominant worden versleten. Wie bekent graag machtiger te willen zijn, loopt het risico voor een dictator te worden aangezien.

Eigenlijk is dat heel gek. Macht op zichzelf is immers niet verkeerd, net zoals geld op zichzelf niet verkeerd is, maar neutraal: met geld kun je bommen en bruggen bouwen. Wat je doét met het geld of de macht maakt het beschadigend of helend voor de wereld. Macht geeft slechts meer gewicht aan je verantwoordelijkheid.

Een maatschappij zonder machtigen is onmogelijk, zoals dat ook in de dierenwereld niet bestaat. Het is baas boven baas en dat is nodig om een veilige structuur te creëren waarbij de zwakkeren worden beschermd en de sterkeren boven zichzelf uit kunnen stijgen. In een olifantenkolonie hebben de oudere, wijze vrouwtjesolifanten, de matriarchen, de meeste macht. Dat werkt: de kolonie is een voor zichzelf zorgend geheel waarbij jonge en zwakke olifanten worden gesteund, maar niet meer als dat betekent de hele kolonie eraan onderdoor gaat. Als een lid van de kolonie bijvoorbeeld te verzwakt is om door te lopen naar de drinkplaats, dan zal men eerst vertragen of stoppen, maar als de rest van de kudde in gevaar komt wordt er besloten om verder te gaan.

goedhartigen, pak je macht!

Als wijze en goede mensen terugdeinzen voor macht omdat het een negatieve en megalomane bijklank heeft, zal het voor de wereld slecht uitpakken. Dan is er immers alle ruimte voor de personen die macht zoeken vanuit een verlangen om te domineren en overheersen.

Macht uitoefenen kan ook zijn: betrokkenheid voelen, het beste voorhebben met anderen, een visie hebben, de handen uit de mouwen steken, initiatief tonen, idealistisch zijn en het voortouw nemen. Met de verkeerde mensen aan de macht zal er een schrikbewind ontstaan, met alleen maar onmachtigen valt de samenleving als los zand uit elkaar. Maar als goede mensen hun invloed en gezag doen gelden is er hoop voor de toekomst. Dus, goedhartigen, pak je macht!

Meer lezen van Susan Smit?

Meest populair