Heb je het moeilijk? Een dagboek van je denken bijhouden helpt
Terug naar overzicht

Maak je een moeilijke periode door? Een dagboek van je denken bijhouden helpt

Categorie
Tekst
Susan Smit
Maak je een moeilijke periode door? Een dagboek van je denken bijhouden helpt

Op mijn computer staat een document met de naam ‘Denkboek’, daterend uit een moeilijke periode in mijn leven. Het is een soort dagboek van mijn denken. De malheur van die tijd is voorbij, maar nog steeds doe ik het zo: als hinderlijke gedachten in mijn hoofd verhaaltjes worden, schrijf ik ze op om ze daarmee uit te schakelen. Laat me je uitleggen waarom.

Zinnig nadenken

Je kunt over een kwestie best even, laten we zeggen een kwartiertje, zinnig nadenken. Je kunt tot nieuwe inzichten komen, mogelijkheden in je hoofd nagaan, denksprongen maken. Daarna heb je alle kanten van de zaak behandeld. Er keer op keer naar terugkeren, weer het hele riedeltje laten passeren, levert daarna niets meer op. Sterker nog: het wordt schadelijk en put je uit. Het is een lek van energie. Denken kost veel energie. Wiskundigen ontwikkelden een computermodel waarin het energieverbruik van het brein nauwkeurig kan worden nagebootst. Denkkracht kost net iets minder energie dan lichamelijke inspanning.

Gedachtencirkel

Dezelfde gedachten kunnen zich steeds opnieuw aan je opdringen en hun rondje doen, als een hardloper die zijn vertrouwde route door de buurt rent. De gedachtecirkel heeft je in zijn greep en jij loopt elke keer braaf aan zijn hand het hele rondje mee. Op dat moment lijkt het heel belangrijk en waardevol om mee te gaan. De gedachte presenteert zich met een aplomb alsof het je iets op gaat leveren. Klaarheid. Helderheid. En daarmee grip op de zaak. Maar:

Een gedachte die je al eens hebt gedacht hoef je niet nog eens te denken.

Minder ruimte

Door repeterende hinderlijke gedachten (‘Toen die persoon dit zei, bedoelde hij vast dat’) en beperkende overtuigingen (‘Ik ben niet geschikt voor de liefde’ was er eentje van mij) op te schrijven roep je ze een halt toe. Als je ze eenmaal hebt opgetekend, kun je ze namelijk makkelijker uit je hoofd halen. Ze hoeven geen ruimte meer in te nemen. Als je het woord ‘vaatwastabletten’ op het boodschappenlijstje op de koelkast hebt geschreven, stop je er immers ook mee om elke keer als je de vaatwasser passeert in je hoofd te herhalen: O ja, de vaatwastabletten zijn op! Ik moet ze kopen! Niet vergeten!

Denkpatronen en gedachtensprongen

In die moeilijke periode schreef ik niet alleen, maar las ik mijn ‘Denkdagboek’ ook regelmatig door. Het andere grote voordeel van het geschreven woord is dat je het eindeloos vaak kunt nalezen. Ik kon met enige afstand naar mijn denkpatronen en gedachtesprongen kijken – zeker als ik het las als ik even wonderbaarlijk kalm en optimistisch was. Dan kon ik die kwelgeesten doorzien, voor het overgrote deel als onzin bestempelen, afserveren en onschadelijk maken.

Probeer het ook maar eens: de eerstvolgende keer dat een stompzinnige gedachtecirkel komt solliciteren naar hoofdruimte, wijs je hem de deur door hem in al zijn belachelijkheid volledig uit te schrijven. Lees hem vervolgens terug op een rustig moment en schud je hoofd meewarig. Hartelijk dank en wegwezen jij.

Dit vind je vast ook leuk